16/04/2026
Lời khuyên nào cho việc phòng và điều trị mụn trứng cá
1/ Mụn trứng cá là một bệnh da mãn tính phổ biến liên quan đến nang lông và tuyến bã nhờn. Bệnh thường xuất hiện ở mặt, ngực và lưng. Cơ chế bệnh sinh cốt lõi là do: (1). Sản sinh bã nhờn quá mức; (2). Tăng sừng nang lông; (3). Nhiễm khuẩn; (4). Viêm. Trong đó, khả năng sản sinh bã nhờn quá mức là khó kiểm soát nhất.
2/ Hình ảnh tổn thương lâm sàng bao gồm cả mụn không viêm (mụn ẩn), mụn viêm. Dựa vào đây người ta phân loại mụn theo mức độ: Nhẹ, Trung bình, Nặng.
3/ Từ phân loại mức độ, người ta có các hướng dẫn phương pháp điều trị:
- Mức độ nhẹ (không có mụn viêm hoặc rất ít), chỉ cần bôi Retinoid bôi tại chỗ, thị trường đang có adapalene, tretinoin.
- Mức độ nhẹ-vừa (có viêm nông): Bổ sung thêm kháng sinh bôi da, phổ biến là clindamycin.
- Mức độ vừa – nặng (có ít mụn viêm sâu): Bổ sung thêm kháng sinh đường uống, phổ biến là doxycycline, minocycline.
- Mức độ nặng (mụn nang hoặc kháng trị theo 3 cấp độ trên): Cần sử dụng Isotretinoin đường uống trong sự kết hợp các thuốc ở các mức độ trên.
5/ Lưu ý:
- Phân loại mức độ và phác đồ trên là khuyến cáo, trước khi áp dụng cần có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
- Với mụn nội tiết ở nữ giới, cần nghiên cứu để có thể phải dùng thêm thuốc tránh thai đường uống kết hợp hoặc dùng spironolactone
- Khi phải dùng Isotretinoin đường uống, cần theo dõi chặt chẽ.
- Các thủ thuật có thể áp dụng để gia tăng hiệu quả và rút ngắn thời gian điều trị, bao gồm: Trích nặn nhân mụn, giải thoát các ổ mủ, tiêm thuốc giảm viêm với các ổ tổn thương lớn có nguy cơ bùng phát và tạo sẹo, lột da hóa học, laser.
6/ Một số lời khuyên cho bệnh nhân trong thời gian điều trị:
- Tránh tự cậy nặn mụn, sẽ tăng nguy cơ để lại sẹo.
- Cần kiên nhẫn, thời gian cải thiện cần 8-12 tuần.
- Phải bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, rất quan trọng khi phải dung retinoid.
- Nếu muốn trang điểm thì nên sử dụng các sản phẩm không gây mụn và không chứa dầu.
7/ Các trị liệu có thể áp dụng và mục đích của chúng
- Ánh sáng xanh, mục đích diệt khuẩn trú ngụ sâu trong các nang lông, ánh sáng cũng giúp làm dịu sự hoạt động quá mức của tuyến bã.
- Ánh sáng vàng, mục đích giảm viêm trong trường hợp có nguy cơ viêm nặng, để lại thâm da, sẹo.
- Ánh sáng đỏ, tăng tái tạo mô để nhanh liền các tổn thương và hạn chế sẹo.
- IPL, do tính chất thâm nhập sâu dưới da nên IPL giúp diệt khuẩn, kiểm soát bã nhờn và giảm thâm da
- Laser CO2 để trích nhân mụn hoặc giải thoát các ổ mủ. Dùng chế độ fractional để trị sẹo lõm…
8/ Phòng mụn, tuổi dậy thì và người vừa chữa khỏi mụn nên chú ý dự phòng:
- Loại bỏ nhân mụn đầu đen khi chưa viêm là cần thiết.
- Làm sạch da để thông thoáng lỗ chân lông bằng rửa mặt và bôi sản phẩm BHA.
- Điều chỉnh lối sống để giảm sự tăng tiết dầu, cần hạn chế: Thức khuya, đồ ăn chiên rán, đồ có lượng đường cao, chất kích thích.
- Nên kiểm tra da định kỳ để các bác sĩ tư vấn về chủng loại da, nguy cơ mụn và những lời khuyên phù hợp với da cũng như khả năng thích ứng của mình.
P/S.
-Ảnh, vô cùng khó khăn khi muốn có làn da đẹp nếu mụn không được dự phòng và điều trị bài bản.
- Hè đang đến, nhiều yếu tố làm bùng phát mụn: nóng ẩm, stress thi cử…hãy dự phòng sớm.
