11/02/2021
Tục tắm thuốc đêm 30 Tết của người Dao.
Thưa quý vị và các bạn! Ở nhiều vùng quê của Việt Nam, việc tắm gội trong chiều 30 Tết gần như là một nghi lễ để tạm biệt năm cũ, chào đón năm mới. Cũng với ý nghĩa này, tục tắm thuốc vào đêm 30 tết của đồng bào Dao đã có từ lâu đời và được lưu truyền.
Cứ vào đêm 30 Tết nguyên đán hằng năm, gia đình người Dao Khâu nao cũng phải có một nồi thuốc tắm nghi ngút thơm, để cả nhà cùng quây quần bên nhau, chờ đến lượt tắm. Mục đích để rửa trôi những gì kém may mắn của năm cũ và chào đón năm mới với những điều tốt lành. Các ông, bà kể rằng:
“ Thuốc tắm đối với Người Dao Khâu ở Sìn Hồ đã trở thành một nét nét sinh hoặt đối với mỗi gia đình.. Mỗi khi đau yếu, phụ nữ sau khi sinh được tắm thuốc sẽ thấy sảng khoái, khoẻ mạnh. Đặc biệt nồi thuốc tắm trong đêm 30 là nồi thuốc tắm gắn kết các thành viên trong gia đình, nồi thuốc tắm cuối năm tết thể hiện tình hiếu nghĩa của con cháu đối với ông bà, cha mẹ và cũng là nồi thuốc tắm nồng ấm đón con cháu đi làm xa về. Gia đình cùng tắm chung nồi thuốc những mong rửa trôi những gì kém may mắn của năm cũ cùng đón một năm mới xum vầy, hạnh phúc”
Nồi thuốc tắm cuối năm của người Dao đặc biệt và khác những nồi tắm ngày thường là phải có đủ loại vị thuốc và không thể thiếu các vị chính như: Cù Tải Mhâyz, Mhầy Mao là những loại thuốc giãn gân cốt; Đìa Phàn Anhz, Đìm Tiuz là các vị thuốc có tác dụng không tái phát bệnh; Piều Bungz đéng, Cù Anhz đéng đều là những vị thuốc tốt cho xương. Nồi tắm thuốc trong đêm 30 của người Dao khâu chứa đựng giá trị tinh thần sâu sắc, là nồi thuốc tắm chung để gắn kết tất cả các thành viên gia đình sau một năm mới tề tựu đông đủ. Bởi thế, các mẹ, các chị Dao khâu đã phải chuẩn bị nồi thuốc tắm từ vài tháng trước Tết, mỗi lúc lên rừng hái được vài vị, nhon lại làm sao cho đủ 30 vị. Nhà nào có vườn thì thì lo trồng, hái thêm thuốc trong vườn nhà để đêm 30 tết nồi thuốc tắm đủ vị…Chị Chẻo Mý Lù ở bản Sang Tang Ngai, xã Phăng Xô Lin nói:
“ Đối với người Dao Khâu ở quê mình tục tắm thuốc thuốc trong đêm 30 tết có từ lâu lắm rồi. Để có nồi thuốc tắm trong đêm 30 ngút thơm, tôi đã trồng cấy thêm thuốc trong vườn nhà và vào rừng sâu lấy cây thuốc để nồi thuốc tắm của gia đình trong đêm 30 đủ vị”
Tắm thuốc đêm 30 Tết đã trở thành một nét sinh hoạt, một nghi lễ không thể thiếu trong cộng đồng người Dao Khâu. Sự quan trọng, ý nghĩa của nồi thuốc tắm đêm 30 khiến mỗi người con Dao Khâu dù đi đâu xa thì vẫn nhớ vị lá cây rừng của nồi thuốc tắm này. Anh Triệu A Sử, hiện đang công tác ở một cơ quan trong tỉnh Lai Châu nói:
“ Tôi luôn mong tới ngày này, để được sống trong cảm giác hồi hộp, hạnh phúc và đầm ấm bầu không khí gia đình chính bởi vậy mà nồi thuốc tắm trong đêm 30 với riêng tôi nồi thuốc tắm như nồng thơm hơn”
Tết lại đến. Ngay từ chiều 30 Tết, các gia đình Dao Khâu Sìn Hồ lại chuẩn bị sẵn sàng nồi thuốc tắm cầu kỳ. Quây quần bên nhau sau một năm lao động vất vả, mỗi người trong gia đình lại cùng nhau tắm thuốc mang đậm hương vị mộc mạc của núi rừng, ước nguyện cho một
