04/03/2026
TEMATİK DİNLETİLER
Her zaman belli bir tema içinde düzenlenmiş konserleri çok eğitici bulurum. Geçen hafta Asım Kocabıyık Anadolu Oditoryumundaki konserde BORUSAN İstanbul Filarmoni Orkestrasını daimi şefleri Carlo Tenan yönetti. Solist, piyanist François-Frederic Guy idi. BİFO’nun bu konseri birkaç yönden ilginçti: Öncelikle tematikti, belli bir tema çevresinde düzenlenmişti. Programda Haydn, Mozart, Bartok Koday ve Brahms’ın yapıtlarını dinledik. Orkestra üyelerinin çok iyi tanıdıkları bir program olduğu belliydi. Bu yapıtlar BİFO’nun yeni yayımlanan dokuzuncu albümünde de yer alıyor. Topluluk şef Tenan ile giderek daha iyi anlaşmakta. Bunun kanıtı da giderek her konserin birbirinden başarılı olması.
Programda Haydn ve Mozart-Klasik dönemin büyük bestecileri; Bela Bartok ve Zoltan Kodaly 20.yüzyıl başının temsilcileri, son yapıt olarak çalınan Johannes Brahms ise19.yüzyıl sonu bestecisi. İkinci yarının ortak paydası danslardı. Bela Bartok: “Dans Süiti Sz.77; Zoltan Kodaly: “Galanta Dansları” ve en sonunda Johannes Brahms’dan 1. Macar dansı.
BORUSAN Orkestrasının dinleyicileri de artık iyi çalınan, nitelikli müzikten çok iyi anlıyor. Bir başka deyişle BORUSAN hazırladığı tanıtım kitapçıklarıya dinileyiciyi de eğitiyor. Hemen herkes programları önceden okuyor, ne çalınacağını, kimin çalacağını, yapıtların kaç bölüm olduğunu bilerek salona geliyor.
Programları hazırlarken pekçok incelik gözönünde tutuluyor. Konserin ilk yarısında müzik tarihindeki “Klasizm akımının öncülerinden Joseph Haydn’ın Orfeo ve Euridice Uvertürünü ve piyanist François-Frederic Guy solistliğinde W.A.Mozart’ın 22.numaralı Piyano Konçertosu’nu dinledik. Bazan yorumcular bestecilerin yazdığı özgün kadansları çalarlar. Bazan da, bu konserde olduğu gibi başka bir bestecinin yazdığı kadanzı çalarlar. Bu kez 20.yüzyılın İngiliz bestecisi Benjamin Britten’ın (1913-1976) bu yapıt için yazdığı kadansı dinledik. Bir de “Kadans” açıklaması yapalım: İki anlama gelen bu sözcük eserin bitişinde yer alan akorlarla “karara varış” anlamındadır. İkincisi, yorumcu ustalık düzeyini sergilemek için konçertonun bölüm sonlarına doğru orkestradan ayrılıp kendi başına serbestçe başkasının yazdığı kadansları yorumlar. Çağlar içinde bir yapıta birkaç bestecinin ayrı kadans yazdığı da görülmüştür. Yorumcu dilerse bestecinin yazdığı özgün kadansı çalar, isterse sonradan yazılmışlardan bir seçim yapar. Guy’un çaldığı B.Britten kadansı gibi. Guy’un tuşesindeki derinlik de uzun zaman kulağımızda kalacak.
KONSERTMEİSTER PELİN HALKACI AKIN
Başkemancı Pelin Halkacı Akın’ı bir kez daha alkışlıyoruz. Topluluğa şef kadar, hatta orkestrayı çalıştırırken şeften de çok emeği geçiyor. Orkestranın ilk kuruluşunda Gürer Aykal onu başkemancılığa getirmişti. Yıllardır orkestrasına sahip çıkıyor. Topluluğa ilk “la” sesini verip, herkesin çalgısını ona göre ayarlamasını sağlayan birinci kemancı. Bu konserde aynı nefes içinde çalmaları, aynı nefes içinde bitirmeleri olağan üstüydü.
BİFO’nun bundan sonraki 12 Mart konserini yine Carlo Tenan yönetecek. Bu kez Şostakoviç (1906-1975), Martinu (1890-1959), Richard Strauss (1864-1949) ve Enescu (1864-1955) gibi, 19.yüzyıl sonu-20. yüzyıl başı bestecilerinden örülü bir program sunulacak. Dinleyicinin kulağında aynı çağı yaşamış ayrı ülke bestecilerinden izler bırakan konserler zevkli ve eğitici oluyor.
Belki diyeceksiniz ki şu anda komşu ülkelerimizde patlayan savaş kapımıza dayanmışken sen nasıl oluyor da müzikden bahsedebiliyorsun! Yaşamaya, nefes almaya gereksinimiz olduğu için, desek, doğru olur mu?
