18/10/2025
อาจารย์แดงคือผู้เปิดโลกของภาพยนตร์ให้กับเราในวันแรกๆ ที่เริ่มรู้จักภาพยนตร์ ว่าการดูหนังใช่เพียงแค่การดูเพื่อความบันเทิง แต่คือการมองเห็นความหมายเบื้องหลัง ฉาก เสียง แสง และเรื่องราว
บทความที่อาจารย์เขียน คลาสที่อาจารย์สอน โครงการที่อาจารย์ดูแลหลักสูตรที่เราไปเข้าร่วม มันทำให้เราได้วิพากษ์ภาพยนตร์อย่างมีวิจารณญาณ อาจารย์แดงบอกเสมอว่าท่าน “ภาพยนตร์ที่เราดูทุกเรื่อง จะมีแง่งามของมันเสมอ" มันทำให้เรามีสายตาที่อ่อนโยนในการมองภาพยนตร์อย่างมีสุนทรียภาพ และมองหาความหมายและแง่งามของมันอยู่เสมอ
แม้วันนี้อาจารย์จะจากพวกเราไป แต่แรงบันดาลใจ ความรู้ และจิตวิญญาณของการมองโลกผ่านภาพยนตร์ที่อาจารย์ปลูกฝังไว้ จะยังคงอยู่กับเราตลอดไป
ขอให้อาจารย์ได้พักผ่อนอย่างสงบ
รักและระลึกถึงอาจารย์เสมอ
หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ขอร่วมแสดงความอาลัยต่อการจากไปของ กิตติศักดิ์ สุวรรณโภคิน
กิตติศักดิ์ สุวรรณโภคิน สนใจภาพยนตร์ตั้งแต่เด็ก จากการไปชมภาพยนตร์กับครอบครัวและการที่อยู่ในโรงเรียนประจำที่วิทยาลัยบางแสน ชลบุรี ซึ่งทางโรงเรียนจะเช่าภาพยนตร์ต่างประเทศเป็นฟิล์ม 16 มม. มาจัดฉายให้นักเรียนดูทุกวันเสาร์ และเมื่อกิตติศักดิ์ อายุ 12 ปี ก็ได้รับมอบหมายจากรุ่นพี่ให้เป็นผู้คัดเลือกภาพยนตร์ ประสานไปเช่าฟิล์มภาพยนตร์ในกรุงเทพทุกสัปดาห์
ด้วยความรักและสนใจในศิลปะของภาพยนตร์และการแสดง กิตติศักดิ์ได้ศึกษา ค้นคว้า จนกลายเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านภาพยนตร์และการแสดง และเมื่อเขาศึกษาระดับชั้นปีที่ 4 คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เสถียร จันทิมาธร ที่ตอนนั้น เป็นคอลัมนิสต์ภาพยนตร์ ที่พิมพ์ไทยรายวัน ชักชวนให้กิตติศักดิ์เขียนงานวิจารณ์ภาพยนตร์ไปลงบ้าง ตั้งแต่นั้น กิตติศักดิ์ได้เป็นคอลัมนิสต์ภาพยนตร์มากกว่า 40 ปี ให้แก่หนังสือพิมพ์และนิตยสารชั้นนำมากมายในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็น พิมพ์ไทยรายวัน สยามรัฐ ประชาชาติรายสัปดาห์ ดาราภาพ (สตาร์พิกส์) แมน ลลนา แพรว ฟิล์มวิว สีสัน เป็นต้น
กิตติศักดิ์ มีผลงานหนังสือที่เกี่ยวข้องกับภาพยนตร์ ได้แก่ แปลนิยายต้นฉบับภาพยนตร์ The Postman Always Rings Twice เป็น เพลิงบาป นิยายต้นฉบับ America America เป็น อเมริกา อเมริกา (2524) ผลงานแปลหนังสือ The Great Movies เป็น หนังคลาสสิค (2529) หนังสือรวบรวมบทวิจารณ์อย่าง หนังอเมริกัน ประวัติศาสตร์และงานคลาสสิค (2538) หนังหุ้มกระดูก (2540 Musicals : รวมพลังหนังและเพลง (2550) และเป็นผู้แต่งร่วมหนังสือ เกร็ดตำนานวิมานลอย (2533)
ในส่วนของอาชีพประจำ หลังจากจบการศึกษา กิตติศักดิ์เข้าทำงานที่กรมราชทัณฑ์หนึ่งปี ก่อนที่จะตัดสินใจลาออก และไปเป็นอาจารย์สอนภาษาอังกฤษที่โรงเรียนดุสิตพาณิชยการสี่ปี แล้วจึงเข้าสู่วงการโฆษณา โดยเริ่มอาชีพด้วยการเป็น copy writer ก่อนที่จะย้ายมาทำงานด้านโปรดักชั่น และเป็นผู้กำกับภาพยนตร์โฆษณาอยู่กว่า 30 ปี ซึ่งมีผลงานเป็นที่จดจำมากมาย ควบคู่กับการเป็นคอลัมนิสต์และเขียนวิจารณ์ภาพยนตร์
นอกจากศาสตร์ด้านภาพยนตร์แล้ว กิตติศักดิ์ยังมีความสนใจในศาสตร์ละครเวที และมีบทบาทในการดัดแปลงบทประพันธ์ละครเวทีและภาพยนตร์จากต่างประเทศ เป็นภาษาไทย อาทิ สัญญาณเลือด สัญญารัก (2534) ดัดแปลงจากบทภาพยนตร์ Dial M For Murder, จิ้งจอกลอกลาย (2535) ดัดแปลงจาก The Little Foxes, ทู้ตซี่ (2536) ดัดแปลงจาก Tootsie, เธอชื่ออีฟ (2536) ดัดแปลงจาก All About Eve, เชือกสังหาร (2537) ดัดแปลงจาก The Rope, และ ริษยา พยาบาท ฆาตกรรม (2539) ดัดแปลงจาก Whatever Happened to Baby Jane ซึ่งปัจจุบันบทละครเวทีแปลเหล่านี้ก็ถูกหยิบมาแสดงโดยนิสิตนักศึกษาการละคอนอยู่เป็นประจำ
กิตติศักดิ์ ถือเป็นผู้บุกเบิกศาสตร์ด้านการวิจารณ์ภาพยนตร์และละครเวทีในประเทศไทย โดยกิตติศักดิ์ได้รับเชิญเป็นอาจารย์พิเศษ รวมทั้งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิในการพัฒนาหลักสูตรภาควิชาภาพยนตร์ และ การละคอน ให้หลายสถาบันอุดมศึกษา ไม่ว่าจะเป็น
- คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- คณะการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
- คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
- คณะเทคโนโลยีเพื่อการสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยศิลปากร
- คณะเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
- คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
- คณะมนุษยศาสตร์และสังคม มหาวิทยาลัยขอนแก่น
- วิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล
- คณะศิลปศาสตร์ สถาบันกันตนา
- คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
เป็นต้น
นอกจากนี้ กิตติศักดิ์ยังเป็นผู้ริเริ่มการอบรมความรู้พื้นฐานด้านภาพยนตร์ ให้กับบุคคลทั่วไป ซึ่งไม่มีโอกาสได้เรียนภาพยนตร์ในมหาวิทยาลัย ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นการอบรมภาพยนตร์วิจักษ์
กิตติศักดิ์ เคยดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษากรรมการบริหารหอภาพยนตร์ และปัจจุบัน ท่านยังสละเวลามาร่วมเป็น อนุกรรมการติดตามและประเมินผลการทำงานของหอภาพยนตร์ และจัดกิจกรรมดูหนังกับอ.แดง ที่หอภาพยนตร์ฯ เป็นประจำ
การมีผลงานด้านการวิจารณ์ภาพยนตร์ และเป็นอาจารย์พิเศษหลายสถาบัน รวมทั้งการจัดการอบรมภาพยนตร์วิจักษ์ เป็นเวลาหลายทศวรรษ ทำให้ กิตติศักดิ์ หรือที่ลูกศิษย์ จะเรียกอย่างติดปากว่า "ครูแดง" หรือ “อาจารย์แดง” เป็นที่เคารพรัก และเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ผู้คนมากมายทั้งที่ทำงานอยู่ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ หรือ ผู้รักในศาสตร์ภาพยนตร์ ในประเทศไทย
หอภาพยนตร์ขอร่วมแสดงความเสียใจต่อครอบครัวของกิตติศักดิ์ สุวรรณโภคิน มา ณ ที่นี้
