30/08/2022
Математик сэтгэлгээ буюу Математикт сургах/суралцах/ арга зүй
Математик бол тооцон бодох ухаан юм. Ерөнхий боловсролын сургуулийн математикийн судлагдахуун нь тоо/тоолол/, алгебр/хийсвэрлэл/, геометр/дүрс, хэмжээс/, магадлал, статистик/боломж/ гэсэн үндсэн 4 айтай.
Тоо, тооллын агуулгагүйгээр математикийг, тэр дундаа тооцон бодох үйлийг төсөөлөх боломжгүй. Нөгөө талаас тоо, тоолол бол орчлон ертөнцийн өвөрмөц нэгэн шинжийг хүн оюун бодлоороо хийсвэрлэн ерөнхийлж чадсан гайхамшигт ололт билээ.
Геометр нь дедукц мөрдөлгөө хийх, визуал сэтгэлгээ/дүрслэл, төсөөлөн бодох үйл/, эвристик сэтгэлгээ, нэмэлт хувиргалт/бүтээлч оролдлого/ хийх чадваруудыг хөгжүүлдэг математикийн чухал агуулгуудын нэг юм. Өгүүлбэрээр өгөгдсөн геометрийн бодлого төсөөлөн бодох чадварыг хөгжүүлэх сайн дасгал болдог.
Хийсвэрлэл нь анализын үр дүнд түшиглэх, ерөнхийлөх ба нэгтгэх үйлдэлийн холимог хэлбэр бөгөөд тодорхой бодит зүйлийн гол гол шинжүүдээр тухайн зүйлийн хийсвэр дүр, шинэ ойлголтыг гаргаж ирэх сэтгэхүйн үйлдэл юм. Алгебрын хичээл нь хийсвэрлэлд үндэслэн сэтгэх, адилтгал тэнцүү хувиргалт хийх чадварыг хөгжүүлэх ач тустай. Алгебр буюу хийсвэрлэх илэрхийллийн нэг ач холбогдол нь адилтгал тэнцүү буюу үнэн зөв хувиргалтуудаар дамжин ач холбогдолтой ерөнхий дүгнэлтэд хүрдэг явдал юм. Зүй тогтол/давталт/ олно гэдэг ерөнхийлөх сэтгэлгээний нэг хэлбэр мөн. Ахуй амьдралын асуудлыг математик загвар, хэл рүү хөрвүүлнэ гэдэг өөрөө бодит зүйл дээр хийсвэрлэл/ерөнхийлөх, нэгтгэх/ хийж байгаа хэрэг юм. Математик бол хийсвэрлэх сэтгэлгээний хамгийн хүчирхэг аппарат бөгөөд хийсвэрлэлийг ашиглан логиктойгоор тооцон бодох ухаан юм.
Магадлал, статистик нь дунд сургуулийн математикийн хичээлд шинэ ай билээ. Өгөгдөл мэдээлэлд шинжилгээ хийх замаар байгаль ертөнц болоод нийгмийн санамсаргүй үзэгдлүүдийн ерөнхий хууль, зүй тогтлыг таних, тэдгээр үзэгдэх явагдах магадлалыг тооцон бодож сурахад математикийн энэ ай тусална.
Математикт суралцахын ач холбогдол:
🎲Асуудлын ерөнхийлсөн томъёолол , бүдүүвч загварыг гаргах чадвар олгодог.
🎲Тооцооллын хүчирхэг хэрэгслүүдтэй.
🎲Үзэл бодлоо эмх цэгцтэйгээр илэрхийлэн бичих чадварт сургадаг.
🎲Ойлгон ухаарах, мэдлэгтэй байхын ач холбогдлыг мэдрүүлдэг.
🎲Математикт суралцсанаар шинжлэх ухаанч/онол, судлал, нягтлал/ хандлага сайжирдаг.
🎲Математик нь бүх шинжлэх ухааны суурь хэл учраас олон мэргэжлийн суурь агуулга болдог.
🎲Логиктой сэтгэх, дедукц мөрдөлгөө гаргах, асуудал шийдэх аргад сургадаг.
🎲Нотлон харуулах чадварт сургадаг
Математик ер нь юуг, яаж судлах ёстой юм бэ? Багцлах буюу ерөнхийлөн дүгнэх нь математик шийдлийн дээд түвшин юм. Задлан шинжлэх сэтгэлгээгээр юмсыг төгсгөлгүй задлан бутаргаад байж болно. Гэхдээ энэ нь төөрч, будилахад хүргэж болно. Үүний эсрэгээр сурч мэдсэн, судлан шинжилсэн зүйлсийг багцлан, нэгтгэх үйл хэрэгтэй бөгөөд энэ нь сурч мэдсэнээ эмхлэн цэгцэлэхэд тусална. Боломж бүрийг нэг бүрчлэн шалгана гэдэг боломжийн тоо их үед төвөгтэй. Ийм нөхцөлд үндсэн зарчмаар нэгтгэх дүгнэлтэд хүрэх нь үр дүнтэй. Математик бол нэгтгэн дүгнэх хүчирхэг хэрэгсэл мөн.
