29/06/2026
පොසොන් පුර පසලොස්වක පොහොය අදයි 🙏☸️
ලෝකවාසී බෞද්ධයන් සියළු දෙනාටත්,ලක්වාසී බෞද්ධයන් වන අපටත් අතිශය වැදගත් පොසොන් පුර පසලොස්වක පොහොය දිනය අදට යෙදී තිබෙනවා.
ශාසනික ඉතිහාසයේ සඳහන් වන පරිදි,සිද්ධාර්ථ අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ දුටු සතර පෙර නිමිති වලින් තුන්වැනි නිමිත්ත වූ මළ මිනියක් දර්ශනය වන්නේ පොසොන් පොහොය දිනකදීය.බුද්ධත්වයෙන් සිව්වැනි සතියෙහි " රුවන් ගෙයි " වැඩ හිඳිමින් ධර්මය මෙනෙහි කරන බුදු හිමියන්ගේ ශරීරයෙන් ප්රථම වරට සවනක් ඝන බුදුරැස් විහිඳු වීමද, සිදු වූයේ ද,බුද්ධත්වයෙන් දෙවන වර්ෂයේ දී ශාක්ය,කෝලීය,වංශ දෙකෙන් පැවිද්ද ලැබූ පන්සියයක් හිමිවරුන් පොසොන් සඳ උදාවත් සමඟ සියළු කෙලෙසුන් නසා එකම මොහොතක මහරහත් ඵලයට පත්වුයේද අද වැනි පොසොන් පොහොය දිනයකදීය.
ලෝකවාසී බෞද්ධයන්ට වඩා ලක්වාසී බෞද්ධයන් වන අපට පොසොන් පොහොය වටිනාකම වැඩි වන්නේ සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසු බුද්ධ වර්ෂ 236 ක් ඇවැමෙන් තෙවැනි ධර්ම සංගායනාවෙන් පසුව ධර්මාශෝක රජතුමා විසින්,මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස මහරහතන් වහන්සේ දිවැසින් දුටු දේ ප්රකාශය කිරීමට අනුව,ලෝකයේ අන්තිම වෙන තුරු බුදුදහම ස්ථාපිත වන්නේ ප්රත්යන්ත රට රාජ්යවල පමණක් යන්නයි ඒ අනුව ශ්රී ලංකාදීපයට ප්රමුඛස්ථානය හිමිවන බවත්,එබැවින් ධර්මාශෝක රජතුමාගේ පුත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් උත්තිය,ඉත්ථිය,සමිබල,භද්දසාල රහතන් වහන්සේලාත්,ෂට්අභිඥාලාභී සුමන සාමනේරයන් වහන්සේ ,භණ්ඩුක උපාසක යන පිරිස ලංකාවේ මිහින්තලය ප්රදේශයේ මිස්සක පව්වට වැඩමක,එවකට ලංකාවේ රජව සිටී දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා හා සිදුකළ අඹ පැන සංවාදයෙන් පසුව බෞද්ධාගම මෙරට ස්ථාපිත වූ බව පැවසේ.
සමස්ථ ලෝකයේම බුදුදහම සුරැකෙන අවසාන රාජ්ය ලංකාව බැවින් ලංකා බෞද්ධ ඉතිහාසයේ බොහෝ වටිනාකමක් ඇති මුල්ම මහණ උපසම්පදා පින්කම පවත්වන ලද්දේ මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ විසින් ලංකාවට වැඩම කළ පොසොන් පොහොය දින රාත්රී කාලයේදී,සම්බුද්ධ නියමයට අනුව උපාධ්යයන් වහන්සේලා පස්නමක අභිමුව භණ්ඩුක උපාසක පැවිදි කොට උපසම්පදාවෙහි පිහිටුවීමෙනි.ලක් ඉතිහාසයේ පළමු බුද්ධි පරික්ෂණය ලෙස ලේඛන ගතව හඳුන්වන අඹ සහ නෑයින් පිළිබඳ පැන විසදුමෙන් අනතුරුව සම්බුද්ධ දේශණාවක් අවබෝධ කරගැනීමට තරම් මුහුකුරා ගිය බුද්ධියක් රජු වෙත ඇති බව වටහා ගත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ,දෙවනපෑතිස් මහ රජතුමා ඇතුළු හතලිස් දහසක් පිරිසට " චුල්ලහත්ථි පදෝපම සූත්රය " දේශණා කරමින් ලක්දිව බුදුසසුනද පොසොන් පොහොය දිනයේදී පිහිටුවන ලදි.
දසදහසක් සක්වල දෙව්බඹුන් සවන් වැකෙන මානයට සුමන සාමනේරයන් ලවා කාලඝෝෂා කරවා මේ ලක්බිමට කැඳවා " සමචිත්ත පරියාය සූත්රය " ඇසුරු කොට ධර්ම දේශණා කළ පසු බොහෝ දෙව්බඹුන් නිර්වානාවබෝධයද,තවත් පිරිසක් මර්ගඵලාවබෝධයෙන් ද සැනසීම ලැබුවේද අසිරිමත් පොසොන් පොහොය දිනයේදීය.
මිහිඳු හිමියන්ගේ ලංකාගමනය නිසා ඇති වූ සුවිශේෂී පුනර්ජීවනය නිසා ලාංකික හෙළයන් ස්වයංපෝෂිත කෘෂි කාර්මික ජීවන රටාවකට ක්රමයෙන් හුරුවීමත්,ගස්,ගල්,සතා සිව්පාවන්,වන්දනාමාන කළ ජනතාව බුදුදහම වැළඳගෙන,සංස්කෘතික හා දේශපාලන ප්රගමනයත් සමඟ වැවයි ,දාගැබයි,ගමයි,පන්සලයි,යන සංකල්පය බිහිවීම මත අහස සිඹින මහා දාගැබ් හා බුදුපිළිම නිර්මාණය වීමත්,ලංකාවේ ප්රථම ස්ථූපය වන ථූපාරාමය දෙවනපෑතිස් රජතුමා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දේ මහින්දාගමනයෙන් පසු ලබාගත් ශිල්පීය දැනුම හා තාක්ෂණය උපයෝගී කොට ගෙනය.අනුරාධපුර මහමෙව්නා උයන ඇතුළු මහා විහාරය සහ පූජනීය ස්ථාන නිර්මාණය කර බුද්ධ ශාසනයට පූජා කර රාජ්ය අනුග්රහය ඇතිව ස්ථාපිත වූයේද පොසොන් පොහොය දිනයේදී සිදුවූ මිහිඳු හිමියන්ගේ පැමිණිමත් සමඟයි.
දාන,සීල,භාවනා,ඇතුළු ආමිස ප්රතිපත්ති පූජාවන් හී නිරත වෙමින් ලාංකික බෞද්ධයන්ට සුවිශේෂීම වූ පොහොය දිනයක් වන පොසොන් පුර පසලොස්වක පොහොය දිනයේදී පින් කුසල් රැස් කර සසර ගමන නිමාකර නිර්වාන මාර්ගය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට අදිටන් කරගමු 🙏🙏🙏
