06/09/2025
आज प्राजक्ता बरोबर मुंबई दर्शन. खुप टाळायचे प्रयत्न केले, हरलेली लढाई लढत होतो काल पासुन. शेवटी योग का भोग आलाच. जवळपास 7-8 वर्षानी मुंबईच्या जीवन वाहिनी लोकल चा प्रवास अनुभवत आहे. प्रचंड गर्दी, घाम, पाऊस. सीटची अपेक्षा शून्य. बाहेरच्या जगात विविधतेने नटलेला भारत आणि त्याच विविधतेने अंतर सांभाळून राहणारे आपण. ह्या लोकल मध्ये कोण कुठला, कुठली जात धर्म गरीब श्रीमंत एकमेकाना घासून चिकटून एक दुसर्याला सांभाळत उभे राहतात. सुरुवातीला ह्या गर्दीचा घामाचा तिटकारा वाटत राहिला कधी बाहेर पडतो आणि हात चेहरा स्वच्छ धुतो असे झाले होते..स्वतः च्या आणि दुसर्याच्या पायावर उभे राहण्याची कसरत चालूच होती. हळू हळू आत सरकला जात होतो. आता पाठीला पाठ किंवा खांद्याला खांदा लागत होता आणि मन स्थिर होत होते. ज्या गोष्टीचा मी तिटकारा करत होतो त्यातली एकही गोष्ट इथे कुणाच्याही मनाला शिवली पण नसेल. त्याच्या सर्वासाठी ही सगळी सामान्य परिस्थिती आहे असा भाव चेहर्यावर होता.. त्यांना असे वाटले असेलच की मी कुठून तरी परग्रहावरून आलो आहे.
अजूनसुद्धा चालु लोकल मध्ये कुठेही न पकडता उभे रहायची कला अवगत आहे म्हणायची. कल्याणला चढलो आणि कुर्लाला बसायला जागा मिळाली.. बसण्याआधी पुढच्याला बसायला विचारायचे मुंबईकरांचे सौजन्य दाखवले..नाहीतर दहा नजरा खिळल्या असत्या माझ्यावर. एकंदरीत मुंबई करांचा स्टेटस वाढला असे दिसतेय.. दुसर्या वर्गात चौथी सीट नाही.. अहो आश्चर्य.
CST ला उतरल्यावर मुंबईचे आद्य खाद्य..म्हणजे वडापाव. सुरुवात खाण्याने कशी ह्या प्राजक्ताच्या प्रश्नाला बगल देऊन 'आराम ' च्या वडापावची ऑर्डर दिली. तसा वडापाव ठीकच होता. श्रीगणेशा झाला आता दौरा
मलबार हिल एलिव्हेटेड नेचर ट्रेल.. मुंबईत एवढ्या गर्दीमधे प्रचंड झाडी आणि एक छान लाकडी बांधलेली उन्नत वाट. मस्त पक्ष्यांचे आवाज येत होते, गर्दी कमीच होती. मलबार हिलला वासुदेव दिसला. पावसाळी हवा, मलबार हिल चा स्वच्छ परिसर, सुंदर रस्ते आणि वासुदेवाची वाणी.. वाह. दुर्लभ.
मात्र 25 रुपया मध्ये अर्ध्या तासाची मुंबईतील जंगलातील उन्नत पायवाट. एकदा जायला काहीच हरकत नाही. तिथून पुढचा थांबा मरीन ड्राईव्ह.. प्राजक्ताचे कित्येक वर्ष एकदा तरी ने हे पालुपद थोड्या काळाकरता तरी थांबेल. रात्री जायचे आहे हे ती म्हणणार आहेच.
असो पुन्हा मस्त पावसाळी हवा, मरिन ड्राईव्ह , फेसाळलेला समुद्र आणि मस्त वारा .. वाह...थोड्या वेळातच ह्या सुखाचे अजीर्ण होऊन पुढील थांबा कुलाबा causeway.. बाजारहाट.. सगळ्यांसाठी सर्व काही... 😀. गम्मत आहे बरका. चांगलीच पायपीट झाली. मृण्मयी नसल्यामुळे आम्ही एका ब्रिटिश राज्याच्या आगमना प्रीत्यर्थ बांधलेल्या वास्तु दर्शनास मुकलो. ओळखा कोणती ते. आता मोर्चा मुख्य पायपीट ठिकाणी.. ज्या करिता केला हा अट्टाहास.. क्रॉफर्ड मार्केट.. म्हणजेच महात्मा जोतिबा फुले मंडई.. आमच्या पुण्यातपण आहे बर का आणि मेट्रो जाते तिथ पर्यंत.. चालावे लागत नाही 😀. पण पहिले पोट पूजा..
आमची पावले वळली बादशाह कॉल्ड ड्रिंक्स अँड स्नॅक्स कडे.. शेव बटाटा पुरी अप्रतिम..मग पाव भाजी.. आणि शेवटी रबडी फालुदा एकदम बादशाहीच... मंडई मध्ये भरपूर वेगवेगळी दुकाने .. इथे मुख्य रोखच व्यवहार होतो. ही मंडई म्हणजे भिन्न धर्मियांनी विळखा घातलेली आहे आणि मध्यभागी मुंबादेवीचा राजा. सुंदर मोठा गणपति आहे. त्या विळख्यात जरा मनाला उभारी मिळाली. पाठीवरची बॅग कधीच भरून गेली होती आणि आता खांद्यावर दोन पिशव्या पण आल्या. तिकडून मग परतीचा प्रवास, चालत CST. कल्याण लोकलच पकडायची हे आमचे नक्की होते 😀. बसायला एक जागा मिळाली आणि लगेच लेखन प्रपंच सुरू केला. संध्याकाळची वेळ मुंबईकर आता घरी निघाले. दिवसभर भरारी मारून आता घरट्याची ओढ लागली.
थकलेली भागलेली मुंबई बाजूच्या खांद्यावर पण विसावते. दिवसभर काबाडकष्ट केलेला माणूस एवढा ताटकळत प्रवास झाल्यावर, घरी जाताना सीट मिळाल्यावर.. एक डुलकी तो बनता है.. ह्याच गर्दी मध्ये एका म्हातार्या बाईला एक कुटुंब चालवणारा नीट पत्ता, कुठे कसे उतरायचे ते सांगतो. कुटुंब चालवणारा मुद्दाम म्हटले.. चेहेरा थकलेला होता, ऑफिस बॅग थोडी फाटलेली होती. मोबाईल मध्ये बायकोचे, बहिणीचे स्टेटस बघत होता.. फोटो मध्ये तो पण होता.. चेहर्यावर हसू येत होते..
आता मात्र तो चेहरा वेगळा होता... घरच्या ओढीने एक आतुर झालेला नवरा, मुलगा, भाऊ आणि एक बाप होता. किती तरी लोकांच्या हातात ऑफिस बॅग शिवाय काय काय होते..कुठे खेळणी, कुठे सामानाच्या पिशव्या, साडी, गजरा, बॉल, बादली, डास मारायची रॅकेट आणि काय नी काय.
हा आमच्यासाठी एक दिवसाचा प्रवास असेल पण हा मुंबईकरांचा नित्याचा प्रवासात आहे असा प्रवास की जो कधी थांबत नाही आणि संपतही नाही... न थांबणारी मुंबई. पुन्हा भेटू.
अभिजित जोगळेकर
६.९.२५
