कुस्ती हेच जीवन kustihechjivan

02/09/2026

*श्री.महालक्ष्मी यात्रेनिमित्त धरणगुत्ती*
येते दिनांक ५ सप्टेंबर २०२६ ला दुपारी ३ वाजता कुस्ती मैदान आयोजित केले आहे.हे गांव आदर्श गांव असून शिरोळ तालुक्यातील धरणगुत्ती गावाला दरवर्षी कुस्ती मैदान श्रावणतील शेवटचा रविवारी आयोजित केल्या जातात.मैदानाची जय्यत तयारी झाली असून निसर्गाच्या सान्निध्यात हे मैदान पार पडणार आहे या मैदानासाठी श्री.दत्त सहकारी साखर कारखान्याचे संचालक *श्री.शेखर(दादा)पाटील* व ग्रामस्थाच्या वतीने मैदानाची तयारी झाली असून,*श्री.संजय देबाजे(सर)* यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडणार आहे.

31/08/2026

गणपती बाप्पा आगमन सोहळा मल्लखांब प्रात्यक्षिके आयोजित करण्यासाठी आजचं संपर्क 9595958090

31/08/2026

आज तुझा वाढदिवस आहे राम… आणि आज मनात एकच विचार येतोय—ज्याने आयुष्यभर सगळ्यांसाठी धावपळ केली, त्याच्यासाठी काहीतरी करायची वेळ आली होती… पण तूच आमच्यात नाहीस. 💔

गरिबीत दिवस काढलेस, स्वतःचं आर्मीचं स्वप्न पूर्ण झालं नाही, पण भावाला आर्मीमध्ये भरती करण्यासाठी खंबीरपणे त्याच्या पाठीशी उभा राहिलास. “गावातली मुलं घेऊन जा, भरती करा… मी असतो तर ५० मुलं केली असती भरती,” असं म्हणणारा तू… स्वतःपेक्षा नेहमी दुसऱ्यांचा विचार केलास. गावातल्या कोणत्याही मुलाला भरतीसाठी जायचं असेल तर त्याला योग्य मार्गदर्शन मिळावं, यासाठी नेहमी पुढे असायचास.

बाबा दारू प्यायचे… परिस्थिती कठीण होती, नागपंचमीला साखर-कापूर विकून दिवस काढलेस… पण परिस्थितीला कधी स्वतःच्या स्वभावावर हावी होऊ दिलं नाहीस. कुणी काही बोललं तरी उलट उत्तर दिलं नाहीस. गावातील प्रत्येक कार्यक्रमाचं निवेदन तुझ्या स्वतःच्या शब्दात इतकं सुंदर करायचास की तुझा आवाज आणि तुझी शैली आजही कानात घुमते.

गावात कोणताही कार्यक्रम असो, कोणत्याही मंडळाचं काम असो—तू आवर्जून हजर असायचास. स्वतःकडे कमी असूनही प्रत्येकाच्या सुख-दुःखात मनापासून उभा राहिलास.

मेघराज लहान होता...आम्ही तिघे भाऊ नोकरीच्या निमित्ताने बाहेर असायचो… पण आमच्या तीनही बहिणींना तू कधीच आमची कमी भासू दिली नाहीस. त्यांच्या प्रत्येक सुख-दुःखात तू खंबीरपणे उभा राहिलास. भाऊ म्हणून आमची जबाबदारीसुद्धा तू स्वतःची समजून पार पाडलीस. स्वतः गरीब होतास, पण आपल्या माणसांसाठी मनाने मात्र नेहमी श्रीमंत होतास. ❤️

माझ्यासाठी तर तू फक्त भाऊ नव्हतास… माझ्या प्रत्येक गोष्टीत माझ्या पाठीशी उभा राहणारा माझा आधार होतास. माझ्यासाठी तू आणि मामू रात्री११ वाजता पाहुण्यांना भेटायला गेला होता… आजही आठवला की डोळे भरून येतात. माझ्या आयुष्यातल्या कितीतरी गोष्टी तुझ्या साथीशिवाय पूर्ण झाल्याच नसत्या.

गणपतीला DJ आणायचा विचार होता, पण मी लेझीम म्हणालो तेव्हा सगळ्यांना समजावून लेझीम आणायला तयार करणारा तू… आज वाटतं, आपल्या मंडळासाठी, आपल्या गावासाठी, आपल्या सगळ्यांसाठी काहीतरी करायचे तुझे दिवस आता कुठे आले होते… आणि नियतीने तुलाच आमच्यापासून हिरावून घेतलं. 😢

गेल्या वर्षी तुझ्या वाढदिवशी आपण सोबत होतो… तेव्हा वाटलं नव्हतं की तो तुझा शेवटचा वाढदिवस असेल. कदाचित नियतीला माहीत होतं की ही वेळ पुन्हा मिळणार नाही… म्हणूनच कदाचित तो दिवस आपल्याला शेवटची सुंदर आठवण म्हणून मिळाला असेल.

तुझा फोन आला की सुनील सर काई काई...सारखं हसवणारा राम ...

राम, आम्ही खरंच स्वार्थी आहोत… तू नसतानाही या जगात जगतोय. पण प्रत्येक वेळी जगताना तुझी कमी जाणवते. काही माणसं आयुष्यातून निघून जातात, पण मनातून कधीच जात नाहीत… तू त्यातलाच एक आहेस.

जिथे कुठे असशील तिथे सुखी रहा राम… ❤️
पुढच्या जन्मी पुन्हा भेटू ...यावेळी मात्र सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत सोबत राहायचंय… आयुष्यभर.
सर्व तालमीची मुलं तुला खूप आठवतात… 🕊️
खूप आठवण येते तुझी… आणि कायम येत राहील.
वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा… राम… ❤️

पैलवान सुनिल पाटील (सोनगे)
आशियाई रौप्य पदक विजेता..

31/08/2026

महाराष्ट्र चॅम्पियन पैलवान सूर्यकांत दिनकर कुंभार आपणास वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा.

कोल्हापूर जिल्ह्यातील हातकणंगले तालुक्यातील तळंदगे सुपुत्र व कुस्ती वरती जीवापाड प्रेम करणारे निस्वार्थी व्यक्तीमहत्त्व, आम्हचे मार्गदर्शक पैलवान सूर्यकांत दिनकर कुंभार सर गेली अनेक वर्षे लाल मातीची सेवा करीत आहेत. साल १९९० ते २००३ या कार्यकाळात त्यांनी महाराष्ट्र,कर्नाटक व कोल्हापूर जिल्हात अनेक स्पर्धा व कुस्ती मैदानाने गाजवली. पुढे तालमीत गाळलेल्या घामामुळे व लाल मातीवर असलेल्या श्रद्धेमुळे त्यांना २००२ साली महाराष्ट्र पोलीस दलात पुणे (SRPF) मध्ये नोकरी मिळाली. आता काही वर्षांपूर्वी त्यांची कोल्हापूर जिल्ह्यातील इचलकरंजी येथे बदली झाली. आपल्या भागात आल्यामुळे त्यांची पुन्हा ओढ या रांगड्या कुस्ती खेळाकडे लागली. यामुळे गावातनु कुस्ती खेळावर प्रेम करणाऱ्या काही लोकांना एकत्र आणून अद्यावत अशा जय जगन्नाथ कुस्ती संकुलची उभारणी केली आहे. भव्य असा मातीचा आखाडा, आधुनिक कुस्तीसाठी मॅटचा आखाडा तसेच कुस्ती साठी लागणाऱ्या सर्व सोईनियुक्त असलेले कुस्ती संकुल तळंदगे गावाबरोबरच पंचक्रोशीतील अनेक गावातील मुलांना वरदान ठरत आहे. आज या संकुलात ५० ते ६० मुले कुस्तीची धडे गिरवत आहेत.

तळंदगे गावात अनेक वर्षांपासून भव्य अशा कुस्ती मैदानाचे आयोजन. महाराष्ट्र, कर्नाटक मातब्बर मल्लांची हजेरी या मैदानाला लाभलेली असते आणि अशा ऐतिहासिक कुस्ती मैदानाचे आयोजन-नियोजन करण्यात व ते यशस्वीपणे पार पाडण्यात सूर्यकांत कुंभार सरांचा मोठा सिंहाचा वाटा असतो. तसेच भागातील अनेक छोट्या मोठ्या मैदानाला आवर्जून उपस्थित राहून दिलेल्या कामाची जिमेदारी अगदी प्रामाणिक पणे पार पाडत असतात.
याच बरोबर संपूर्ण महाराष्ट्रभर कुस्ती हेच जीवन संघटनेच्या माध्यमातून लाल मातीसाठी सुरू असलेल्या निस्वार्थी कामासाठी कुंभार सरांचे मोठे पाठबळ व मार्गदर्शन लाभते.

महाराष्ट्र चॅम्पियन व आम्हचे मार्गदर्शक पैलवान सूर्यकांत कुंभार सर यांचा वाढदिवसा निमित्ताने जगन्नाथ तालीम, कुस्ती हेच जीवन व कोल्हापूर जिल्ह्यातील तमाम कुस्तीशौकीन, पैलवान व वस्ताद मंडळी तर्फे वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा.
आपल्या हातून अशीच सैदेव लाल मातीची सेवा घडो हीच बजरंग बली चरणी प्रार्थना.

धन्यवाद.
पैलवान शहाजी हांडे,
प्रतिनिधी- कुस्ती हेच जीवन महाराष्ट्र राज्य.

29/08/2026

29/08/2026

# # 🚩 जय भवानी देवाच्या यात्रेनिमित्त बलवडी (खा.) येथे निकाली कुस्त्यांचे भव्य जंगी मैदान

**बलवडी (खा.), ता. खानापूर, जि. सांगली :** ग्रामीण भागातील कुस्तीप्रेमींसाठी एक मोठी पर्वणी ठरणार असून, **जय भवानी देवाच्या यात्रेनिमित्त बलवडी (खा.) येथे निकाली कुस्त्यांचे भव्य जंगी मैदान** आयोजित करण्यात आले आहे. **मंगळवार, दि. ०८ सप्टेंबर २०२६ रोजी दुपारी १ वाजता** या भव्य कुस्ती मैदानाला सुरुवात होणार आहे.

जय भवानी देवाच्या यात्रेनिमित्त आयोजित करण्यात आलेल्या या मैदानामध्ये महाराष्ट्राबरोबरच देशभरातील विविध भागांतील नामांकित, ताकदवान आणि युवा पैलवान एकमेकांसमोर भिडणार आहेत. मैदानामध्ये अनेक **मोठ्या रकमेच्या बक्षिसांच्या निकाली कुस्त्या** ठेवण्यात आल्या असून, प्रत्येक लढतीत कुस्तीशौकिनांना जबरदस्त थरार अनुभवायला मिळणार आहे.

या भव्य मैदानासाठी आयोजकांनी देशभरातील विविध तालमी व कुस्ती संकुलांतील आघाडीच्या मल्लांना आमंत्रित केले आहे. त्यामुळे **अनुभवी मल्लांची ताकद, युवा पैलवानांचा वेग, डावपेचांची चुरस आणि पारंपरिक लाल मातीत होणारा थरारक संघर्ष** पाहण्याची सुवर्णसंधी कुस्तीप्रेमींना मिळणार आहे.

यात्रेनिमित्त सकाळपासून विविध धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले असून, त्यानंतर दुपारी कुस्ती मैदानाला सुरुवात होणार आहे. गावातील नागरिकांसह परिसरातील तसेच सीमाभागातील हजारो कुस्तीप्रेमी या मैदानाला उपस्थित राहतील, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.

# # # 🤼‍♂️ कुस्तीप्रेमींसाठी मोठी पर्वणी!

पोस्टरमध्ये जाहीर करण्यात आलेल्या विविध मोठ्या कुस्त्यांमध्ये नामांकित पैलवान आमनेसामने येणार असल्याने मैदानाबाबत प्रचंड उत्सुकता निर्माण झाली आहे. **मोठ्या बक्षिसांसाठी होणाऱ्या या निकाली लढतींमध्ये कोण बाजी मारणार आणि कोण आपल्या ताकदीचा व डावपेचांचा प्रभाव दाखवणार?** याकडे संपूर्ण कुस्तीविश्वाचे लक्ष लागले आहे.

# # # 🔥 मैदानातील प्रमुख लढती

👉🏾 **महेंद्र गायकवाड विरुद्ध भोला बारण**
👉🏾 **माऊली कोकाटे विरुद्ध नीरज भारद्वाज**
👉🏾 **दादा शेलके विरुद्ध शुभम ढिल्लन**
👉🏾 **माऊली जमदाडे विरुद्ध लालू जम्मू**
👉🏾 **रवी चव्हाण विरुद्ध मनजीत खत्री**
👉🏾 **शुभम सिधनाळे विरुद्ध जितेंद्र हरियाणा**

या प्रमुख लढतींसह अनेक दिग्गज आणि युवा मल्ल मैदानात आपले कौशल्य दाखवणार असल्याने बलवडी (खा.) येथे कुस्तीचा अक्षरशः **महाकुंभ** रंगणार आहे.

ग्रामीण महाराष्ट्रातील **यात्रा आणि कुस्ती यांचे अतूट नाते** आजही कायम आहे. त्याच वैभवशाली परंपरेला साजेसे आणि मातीतील कुस्ती संस्कृतीला जपणारे हे मैदान होणार असल्याने **बलवडी (खा.) परिसरात कुस्तीचा मोठा उत्सव रंगणार आहे.**

आयोजकांनी सर्व **कुस्तीप्रेमी, नागरिक आणि क्रीडाप्रेमींनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून या भव्य जंगी निकाली कुस्ती मैदानाचा आनंद घ्यावा**, असे आवाहन केले आहे.

📺 **लाईव्ह सौजन्य : श्री. राकेश प्रकाश पाटील**

सदर भव्य कुस्ती मैदानाचे **लाईव्ह प्रक्षेपण महाराष्ट्रातील आघाडीच्या “कुस्ती हेच जीवन” YouTube चॅनलवर HD स्वरूपात** पाहायला मिळणार आहे.

# # # 🤼‍♂️🔥 *कुस्ती हेच जीवन!* 🔥🤼‍♂️

29/08/2026

*अक्षयच्या जिद्दीला मिळणार कुंडलच्या क्रांतीचे बळ*

*शरद लाड यांचा पुढाकार. खर्चाच्या जबाबदारीसह क्रांती कुस्ती केंद्रासाठी घेतले दत्तक. सर्व स्तरातून कौतुक*

*फिरोज मुलाणी*
*9860105786*
*9421120356*

बोलता येत नाही आणि ऐकू कमी येत असले तरी आखाड्यातील त्याची कामगिरी बोलकी आहे. प्रतिस्पर्ध्याला चितपट करण्याची हिम्मत त्याच्याकडे आहे पण आर्थिक अडचणीचा डोंगर मार्गात उभा आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर जाण्याचे स्वप्न सत्यात उतरणार असले तरी सरावाच्या खर्चाची काळजी पाठ सोडायला तयार नाही त्यामुळे तो हतबल आहे. कुंडलचा क्रांती कारखाना आता त्याच्या मदतीसाठी पुढे आला आहे. चेअरमन शरद लाड यांनी अक्षयला दत्तक घेऊन त्याच्या जिद्दीला बळ दिल्याने त्याच्या भविष्यातील वाटचालीचा मार्ग सुकर झाला आहे.

परिस्थितीला नमवून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर झेप घेणाऱ्या अक्षयच्या जिद्दीला अनेकांनी सलाम केला आहे. वाळवा तालुक्यातील सुरुलचा अक्षय जन्मजात मुका आहे. त्याला ऐकू देखील कमी येते. घरची परिस्थिती अगदीच बेताची आई वडील दोघेही कष्ट करून घर चालवतात. फाटक्या परिस्थितीतही पोटाला चिमटा घेऊन अक्षयच्या कुस्तीची हौस भागवतात. मुकबधीर असला तरी अक्षय कधीच रडत बसला नाही. लाल मातीच्या आखाड्यात उडी घेऊन मर्दुमकी दाखवण्यासाठी तो लढत आहे. मैदानी कुस्तीतून मिळणाऱ्या तुटपुंज्या पैशातून खुराकाचा ताळमेळ घालण्यासाठी त्याची धडपड सुरू आहे. सुरुलच्या जय हनुमान तालमीत वस्ताद संदीप पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्याचा नियमित सराव सुरू आहे. कुस्ती बरोबर शिक्षणाचा मार्ग त्याने सोडला नाही. दहावीनंतर औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थेतून त्याने आयटीआयचे प्रशिक्षण पूर्ण केले आहे.सध्या तो बारावीत शिकत आहे.परस्थिती फाटकी असली तरी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पदक मिळवून गावाचे नाव मोठे करण्याचे स्वप्न त्याने पाहिले होते. जिद्द, मेहनत आणि चिकाटीने कझाकिस्तान येथे होणाऱ्या स्पर्धेसाठी 70 किलो वजनगटात त्याने आपली जागा नक्की केली आहे. समाजातील अनेक दानशूर लोकांनी मदतीचा हात पुढे केल्यामुळे त्याची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर जाण्याची वाट सोपी झाली आहे.
आंतरराष्ट्रीय पातळीवर जाण्याचे स्वप्न सत्यात उतरत असताना पुढील काळात सरावासाठी लागणाऱ्या वाढत्या खर्चाचा ताळमेळ कसा घालायचा या काळजीने तो हैराण झाला आहे.त्याच्या कामगिरीची दखल कुंडलच्या क्रांती कारखान्याने घेऊन त्याला क्रांती कुस्ती केंद्रात दत्तक घेतले आहे. शरद लाड यांनी अक्षयच्या आंतरराष्ट्रीय कुस्तीच्या स्वप्नाची जबाबदारी स्वीकारत त्याच्या संपूर्ण खर्चाचा भार क्रांती उद्योग समूहाच्या माध्यमातून उचललल्याने आंतरराष्ट्रीय आखाड्यात उतरण्यापूर्वीच अक्षयच्या जिद्दीला मोठे बळ मिळाले आहे.
आमदार अरुण लाड यांच्या प्रेरणेने चेअरमन शरद लाड यांच्या मार्गदर्शनाखाली क्रांती कुस्ती संकुलात मिशन आॅलम्पिक योजने अंतर्गत राज्यातील गरीब आणि होतकरू मल्ल केंद्रात आंतरराष्ट्रीय प्रशिक्षक अमोल यादव,प्रितम लाड, सुनील मोहिते महिबूब शेख यांच्या मार्गदर्शनाखाली सराव करतात. होतकरू मल्लां्यांच्या खर्चाची संपूर्ण जबाबदारी क्रांती साखर कारखान्याने उचलली आहे. कार्यक्षेत्राची कसलीही अट नसलेल्या कुंडल कारखान्याच्या उदार भूमिकेमुळे परिस्थितीने गरीब आणि गुणवत्ता असलेल्या मल्लांना लाल मातीत लढण्यासाठी मोठे बळ मिळाले आहे.
*चौकट*
*अक्षयला प्रामाणिकपणाचे फळ मिळाले*
“अक्षय अतिशय गुणी, मेहनती आणि प्रामाणिक मल्ल आहे. मुकबधीरपणाचा कधीही बाऊ न करता त्याने जिद्दीने सराव केला आहे. सरावातील सातत्य, कष्ट आणि गावातील दानशूर व्यक्तींचे पाठबळ त्यामुळेच त्याने आंतरराष्ट्रीय कुस्तीच्या आखाड्यात धडक मारली आहे. अक्षयची झालेली निवड त्याचा प्रामाणिकपणा, जिद्द आणि अथक मेहनतीची पावती आहे. त्याच्या यशाचा आम्हा सर्वांना अभिमान आहे.”
*संदीप पाटील प्रशिक्षक जय हनुमान तालिम संघ सुरुल*

*चौकट*
*मल्लांना मदतीसाठी क्रांती कारखाना मागे हटणार नाही*

अक्षय मुकबधीर असला तरी त्याच्या कुटुंबाने कुस्तीत त्याला प्रोत्साहन दिले आहे. परिस्थिती गरीब असली तरी गुणवत्ता असलेल्या मल्लांना दिशा देऊन घडवण्यासाठी क्रांती कुस्ती केंद्राने नेहमीच पुढाकार घेतला आहे.आॅलम्पिकला जाण्याचे ध्येय डोळ्यासमोर ठेवून राबणाऱ्या मल्लांना मदत करण्यासाठी कुंडलचा क्रांती कारखाना कधीच मागे राहणार नाही.
*शरद लाड*
*चेअरमन क्रांती सहकारी साखर कारखाना कुंडल*

28/08/2026

भावपूर्ण श्रद्धांजली
पैलवान स्वप्नील देवडकर
तुझ्या आठवणी सदैव आमच्या हृदयात राहतील

कुस्ती हेच जीवन

15/08/2026

आंतरराष्ट्रीय पैलवान भारत पाटील यांच्या वाढदिवसानिमित्त लिहिलेला विशेष लेख..

*गोष्ट एका गदेची*..!

मल्लविद्या व मल्लयुद्धात गदेला पवित्र मानले जाते.अनेक प्राचीन काळापासून गदेचा उल्लेख इतिहासात पाहायला भेटतो. गदा हे शस्त्र महाभारत, रामायण मध्ये युद्धात यांचा वापर केलेला पाहायला भेटतो. महाभारत मध्ये तर भीम, दुर्योधन, जरासंध, बलराम यासारखे योद्धे गदा युद्धा मध्ये पारंगत होते. रामायण मध्ये संपूर्ण वानरसेनाने गदेचा वापर एक शस्त्र म्हणून केलेला आहे. कुस्ती कलेचे दैवत बजरंग बलीच्या हातात देखील गदा पाहायला मिळते. आज गदेचा वापर जरी युद्धात केला जात नसला तरी याचा वापर व्यायाम करण्यासाठी केला जातो. तर अनेक ठिकाणी स्पर्धेतील व मैदानी कुस्ती मध्ये ही गदा विजेत्या मल्लास बक्षीस व सन्मानचिन्ह च्या स्वरूपात दिली जाते.

अशीच एक मानाची गदा मुरगुड येथे झालेल्या मॅट वरील राज्यस्तरीय कुस्ती स्पर्धेत सोनगे गावचा आंतरराष्ट्रीय पैलवान भारत पाटील याला मिळाली. आज काल गदे कडे पाहण्याचा दृष्टिकोन लोकांचा पहिल्या सारखा राहिलेला नाही. पूर्वी ज्या कुस्तीला गदा बक्षीस म्हणून ठेवली जायची त्या कुस्तीतील पैलवान हे कर्तुत्वाने मोठे असायचे. देशातील मातबर मल्लांच्या कुस्ती साठीच ही गदा लावली जायची.महाराष्ट्र केसरी,हिंद केसरी, रुस्तम ए हिंद, महान भारत केसरी यासारख्या स्पर्धेतली गदा मिळवलेल्या मल्लाचे नाव तर कुस्ती क्षेत्राच्या इतिहास मध्ये कायमचं घेतले जाईल. त्यामुळे पूर्वी गदा मिळवणारा पैलवानला समाजात खुपचं मोठा सन्मान मिळायचा. गेली दोन दशका पासून आम्हच्या गावाचा भारत पाटील एका चांगल्या स्पर्धेतील गदा मिळवण्यासाठी प्रयत्न करत होता पण गदा काही हाती लागत नव्हती.त्यातही पंचावन्न साठच्या किलोच्या आसपास वजन असल्यामुळे महाराष्ट्र केसरी स्पर्धेसारख्या गदेच स्वप्न देखील पाहू शकत नव्हता.

पैलवान भारत पाटील यांचा जन्म सोनगे, ता.कागल येथील एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्याने वयाच्या 8 वर्षी गावातील शाहू आखाडा तालमीत वस्ताद बाळासो पाटील (फौजि), वस्ताद धनाजी पाटील व नितीन पाटील, अमर पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली कुस्तीला सुरुवात केली. जसे लहान मुलांचे पाय पाळण्यात दिसतात या म्हणी प्रमाणे भारत जेव्हा लहान असताना तालमीच्या आखाड्यात उतरायचा तेव्हा हा बारीक चणीचा मल्ल भविष्यात कुस्ती क्षेत्रात नक्कीच नावं मोठं करणार असं जाणवत होतं. गावातील आखाड्यात प्रचंड मेहनत घेऊन भागातील व पंचक्रोशीतील अनेक मैदान तो गाजवू लागला. पुढे शाहू साखर स्पर्धेत दोन तीन वर्षे नंबर काढल्यावर स्वर्गीय राजे विक्रमसिंह घाटगे साहेबांनी कारखान्यातर्फे मासिक मानधन सुरू केले. त्यानंतर भारत पाटीलने चांगल्या आधुनिक कुस्ती सरावासाठी कोल्हापूर शहरातील राम सारंग सरांची क्रीडा प्रबोधनी तालीम गाठली. खऱ्या अर्थाने भारत पाटीलच्या कुस्तीक्षेत्रातील प्रवासाला आता सुरुवात झाली होती. घरी अठराविश्व दारिद्र्य, घरी मोल मजुरी करणारे आई वडील यामुळे तालमीतील खर्च चालवण्यासाठी खुप तारेवरची कसरत करावी लागत असे. शाहू कारखान्याच्या माध्यमातून मिळणारे मासिक 500 रुपये मानधन, लोकल स्पर्धेतून व मैदानातून मिळणाऱ्या चार पैशातून त्यांची खुराकाची नड भागायची.

कोल्हापूरात आल्या नंतर भारत पाटील याने दोन स्वप्न उराशी बाळगलं होती. एक शालेय राज्यस्तरीय स्पर्धेत नंबर काढून बॉईज स्पोर्ट आर्मीत भरती होणे व दुसरे एक चांगल्या स्पर्धेतून मानाची चांदीची गदा मिळवायची. यातील त्याच पाहिलं स्वप्न पुढच्या दोन वर्षात पूर्ण झालं होतं. आपल्या मनगटाच्या जोरावर व सारंग सरांच्या द्रोणाचार्य सारख्या गुरूंच्या मार्गदर्शनखाली त्याने शालेय राज्यस्तरीय स्पर्धेत पदक मिळवलं होत. या प्रमाणपत्र मुळे त्यांची बॉईज सपोर्ट मध्ये सहभागी होण्याचे दरवाचे देखील उघडे झाले होते. काही दिवसानंतर तो बॉईज आर्मी सेंटर मध्ये भरती देखील झाला.

बॉईज स्पोर्ट सारख्या ठिकाणी भरती झाल्यामुळे त्याची खुराकाची चिंता पूर्णपणे मिठली होती. तसेच सेनादलातील कुस्ती प्रशिक्षक अमर निंबाळकर सर, राम पवार, फिरोज मकानदार, बळवंत सर, सुरेंद्र प्रताप सर यांच्यामुळे कुस्तीतील प्रगती दिवसेंदिवस वाढत चालली होती. आपल्या गावातील आंतरराष्ट्रीय पैलवान सुनील पाटील यांचा आदर्श डोळ्यासमोर ठेवून काही वर्षातच शालेय, कॅडेट व ज्युनिअर स्पर्धेत राज्य व राष्ट्रीय स्पर्धेत अनेक पदके मिळवली. कोल्हापूर, पुणे महापौर चषक स्पर्धेत विजेता ठरला. राज्य व राष्ट्रीय पातळीवर अनेक पदके मिळवून देखील इथ पर्यंतच्या त्यांच्या प्रवासात त्याला एकही गदा मिळाली नव्हती. मात्र इथं त्यानं अजून एक स्वप्न बाळगल होत की गदा जेव्हा नशीबात असेल तेव्हा मिळेल पण त्याआधी आपल्या देशासाठी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत पदक मिळवायचे आहे. पुढे साल २०१७ साली ज्युनिअर राष्ट्रीय स्पर्धेत पदक मिळवीत भारत पाटीलची आशियाई स्पर्धेत निवड झाली. पहिल्याच आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत चमकदार कामगिरी करत त्याने देशाला रौप्य पद मिळवून दिलं. जिथं चांदीच्या गदा मिळवण्याची स्वप्न बाळगलं होतं तिथं सिल्वर मिडल गळ्यात आलं होतं. त्यावेळी वाटलं की गदा मिळवून फक्त जिल्हाच, गावच नाव मोठं झालं असत . मात्र या पदकामुळे आपल्या गाव, जिल्हा, राज्या बरोबर देशाचं देखील नाव मोठं झालं होतं. थोड्या दिवसांनी त्याची ब्राझील येथे ज्युनियर वर्ल्ड चॅम्पियनशिप साठी निवड झाली. इथेही त्याने पाच फेऱ्या करत चमकदार कामगिरी केली.

पैलवान भारत पाटील याने त्याच्या कुस्ती कारकिर्दीतील आठरा वीस वर्षांत 3 आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत सहभाग नोंदवला, राज्य व राष्ट्रीय स्पर्धेत शेकडो पदके मिळवली. आजही त्याच्या घरात कुस्तीत मिळवलेली अनेक प्रशस्तीपत्र, सन्मानचिन्हे, पदके, चषक ठेवण्यासाठी जागा देखील नाही आहे. मात्र एवढ्या साऱ्या कष्टाने, मनगटाच्या जोरावर कुस्ती क्षेत्रात कमावलेल्या दौलतीत एकही चांदीची गदा मात्र नव्हती. जेव्हा एखादा विद्यार्थी 99.9% टक्के गुण घेऊन बोर्डात येतो मात्र मला 100% गुण का मिळाले नाहीत म्हणून तो नाराज झालेल्या यासारखी गत भारत पाटीलची झाली होती. पण तोही एक दिवस उजाडला.

2018 साली मुरगुड येथे झालेल्या राज्यस्तरीय कुस्ती स्पर्धेत 57 किलो वजनी गटात विजेत्या मल्लास आयोजक मंडळी तर्फे बक्षीस म्हणून मानाची चांदीची गदा जाहीर केली होती. आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत पदक मिळवणाऱ्या भारतने या स्पर्धेत प्रेक्षणीय कुस्त्या करून अंतिम फेरीत धडक मारली होती. चांदीच्या मानाच्या गदेसाठी लढत होणार होती ती बाणगे गावचा उदयोन्मुख पैलवान संतोष हिरुगडे बरोबर. भारत जरी अनुभवाणे थोडा वरचढ असला तरीही संतोषने अल्पावधीतच कुस्तीत केलेली कामगिरी डोळे दिपवणारी होती. शेवटी स्पर्धेच्या तिसऱ्या दिवशी अर्थात शेवटच्या दिवशी सायंकाळच्या सत्रात मानाच्या चांदीच्या गदे साठी अंतिम लढतीला सुरुवात झाली. अतिशय प्रेक्षणीय व काटा लढतीत शेवटच्या क्षणी भारतने बाजी मारली व 57 किलो वजनी गटातील तो विजेता ठरला. जेव्हा चमचमणारी चांदीची गदा त्यांच्या खांद्यावर विराजमान होत होती तेव्हा आम्हा सर्वांच्या, तसेच भारतच्या चेहऱ्यावर आनंद ओसंडुन वाहत होता.

अनेक लोक म्हणतात की नशिबात असेल तर सर्व काही मिळतं, पण जे हवं ते मिळवण्यासाठी 99% प्रयत्न करावे लागतात व 1% नशीब लागत. शेवटी कष्टातून ध्येय साध्य करता येत आणि ही गोष्ट भारत पाटीलने दाखवून दिली आहे. कोणतीही गोष्ट मिळवायची असेल तर कष्ट व संयम महत्वाचा आहे. हल्ली कुस्ती क्षेत्रातील काही मंडळी नुरा कुस्त्या करून गदा मिळवतात, आपलंच गाव...आपणच गदा कुस्तीला लावायची व आपणच बोलावून आणलेल्या पोराला मैदानात पाडून संध्याकाळी गावात डीजे डॉल्बी लावून मिरवणूक काढायची ही प्रथा कुठंतरी बंद झाली पाहिजे. आज अनेकांच्या घरात अनेक पदके व गदा पाहायला मिळतात. परंतु भारत याने देशासाठी मिळवलेल्या एका पदकाची व एकमेव मिळवलेल्या गदेची सर त्यांना येणार नाही. शेवटी प्रामाणिक व कष्टाने मिळवलेला आनंद हा चिरकाल असतो आणि लुबाडी, बोगसगिरी करून मिळालेली प्रतिष्ठा क्षणभंगुर असते.
भारत पाटील यांचा आज वाढदिवस. त्यांचा वाढदिवसा निमित्ताने कधीही समोर न आलेल्या गोष्टीवर आज माझ्या मोडक्या तोडक्या शब्दाच्या माध्यमातून प्रकाश टाकण्याचा प्रयत्न केला. सदर लेखातून अनावधानाने कुणाची मने दुखावली असेल दिलगिरी व्यक्त करतो.

धन्यवाद.
पैलवान रामदास देसाई.
संकल्पक- कुस्ती हेच जीवन