14/06/2025
1978 ഡിസംബര് 1-ാം തീയതി. മുംബൈയിലെ സാന്താക്രൂസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തില് (ഇന്ന് CSI Airport) ഗര്ജ്ജനത്തോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു എയര് ഇന്ത്യയുടെ അഭിമാനവാഹനമായ ബോയിങ് 747 വിമാനം — ‘Samudra Tapu’ എന്ന് സ്നേഹപൂര്വം വിളിച്ചിരുന്ന ഈ വിമാനത്തിന്റെ നമ്പര് Flight 855 ആയിരുന്നു.
ലണ്ടനിലേക്കുള്ള ഈ നിശാ വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്നത് 213 പേരായിരുന്നു — യാത്രക്കാരും കാബിന് ക്രൂവുമടക്കം. അവര് പലരും പുതുവത്സര ആഘോഷങ്ങള്ക്കായോ, ബന്ധുക്കളെ കാണാനോ, ബിസിനസ്സ് യാത്രകള്ക്കായോ ആയിരുന്നു യാത്ര നടത്തിയത്. അതാണ് ഈ യാത്ര സ്മരണകളില് നിന്നും ഭയങ്ങളിലേക്ക് മറിഞ്ഞത്.
രാത്രി 8 മണിക്ക് അടുത്താണ് വിമാനം പറന്നുയരുന്നത്. സമുദ്രത്തെ ഉറ്റുനോക്കിയിരുന്ന യാത്രക്കാര്ക്ക് മനോഹരമായ മുംബൈയുടെ ലൈറ്റുകള് പോലെ തിളക്കമായിരുന്നു ആ യാത്രയുടെ ആദ്യ നിമിഷങ്ങള്. എന്നാല്, പറന്നുയര്ന്നതിന് ഏതാനും സെക്കന്റുകള്ക്കകം തന്നെ ആകാശത്തിലെ ആ സൗന്ദര്യം ഒരിക്കലും മാഞ്ഞിപ്പോകാത്ത ഭയമാകുകയായിരുന്നു.
ഡിറ്റെക്ഷന് ഇന്ഡിക്കേറ്ററിലെ തകരാര് അതായത് ക്യാപ്റ്റന്റെ മുന്പിലുള്ള പ്രധാന സൂചനാ ഉപകരണം തെറ്റായ വിവരം നല്കുകയായിരുന്നു. പൈലറ്റ് **ക്യാപ്റ്റന് മദാന് ലാല് കിനായ്**, വലിയ അനുഭവസമ്പത്തുള്ളയാളായിരുന്നെങ്കിലും ഉപകരണത്തിലെ തകരാറ് കാരണം വിമാനം ഇടതോട്ടു വളഞ്ഞുവെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. ഇതിന് പ്രതികരണമായി അദ്ദേഹം വിമാനം വലതോട്ടു വളപ്പിക്കുകയായിരുന്നു — എന്നാല് വിമാനം നേരത്തേ തന്നെ വലതോട്ടാണ് നമിഞ്ഞ് പോവുന്നത്.
ഇന്സ്റ്റ്രുമെന്റ് ഡിസൊറിയന്റേഷന് എന്ന ഈ അവസ്ഥയില് ക്യാപ്റ്റന് എതിരല്ലാത്ത രീതിയില് അദ്ദേഹം വിമാനം അനിയന്ത്രിതമായി വലതോട്ടു കുനിയിച്ചു കൊണ്ടുപോകുകയായിരുന്നു. കണ്ട്രോള് റൂമിലെ ശ്രമങ്ങള് ഫലിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ — ടേക്ക് ഓഫ് ചെയ്തതിനു വെറും 101 സെക്കന്ഡ്കള്ക്കുശേഷം — Samudra Tapuഅറബിക്കടലില് പതിച്ചു.
213 പേരും മരിച്ചായിരുന്നു. ആര്ക്കും രക്ഷപ്പെടാനായില്ല.
അന്വേഷണ റിപ്പോര്ട്ടുകള് ഫ്ലൈറ്റ് ഇന്സ്ട്രുമെന്റുകളില് വന്ന തകരാറും, അതിനോട് പ്രതികരിക്കുന്നതില് പൈലറ്റിന്റെ തെറ്റായ വിലയിരുത്തലും ആയിരുന്നു അപകടത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണം എന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. കോ-പൈലറ്റ് വീട്കുമാര് താന് കണ്ട് പറയുന്നത് ക്യാപ്റ്റന് ശരിയായി ബോധ്യപ്പെടുത്താന് കഴിയാതിരുന്നത് അപകടം വെട്ടിച്ച് പോകാനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
ഈ ദുരന്തം ഇന്ത്യയുടെ വിമാനയാന ചരിത്രത്തിലെ turning point ആയി മാറി. പൈലറ്റുകളുടെ ട്രെയിനിംഗില് കൃത്യത, ഡിസൊറിയന്റേഷന് അവസ്ഥയെ കുറിച്ചുള്ള മനസ്സിലാക്കല്, ടെക്നോളജിയിലെ ഡിപ്പെന്ഡന്സിന് അനുയായമായ പിന്തിരിച്ച പരിശോധനകള് എന്നിവയ്ക്ക് കൂടുതല് പ്രാധാന്യം നല്കാന് തുടങ്ങി.
ഓര്മ്മയില്
Flight 855 ഒരു വെറും അപകടം മാത്രമല്ല. അത് ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളുടെ കണ്ണുനീര് കൂടി ആണു. മുംബൈയില് നിന്നും പറന്നുയര്ന്ന ആ വിമാനം ആ രാത്രി തിരിച്ചെത്തിയതല്ല. എന്നാല്, അതിന്റെ കഥ ഇന്നും പറയും — ബോയിങ് 747 കറുത്ത ആകാശത്തിലേക്കും അതിനുശേഷം അറബിക്കടലിലേക്കും യാത്ര ചെയ്ത ഓര്മ്മയായ്.
ഇത് ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഓര്മ്മപ്പുസ്തകത്തിലെ കറുത്ത ഒരു പേജ് മാത്രമല്ല — പ്രതിരോധം, പഠനം, പരിഷ്ക്കരണം എന്നിവയുടെ തുടക്കവും ആകുന്നു.
--
സ്മരണയില്:
ആ മനോഹരമായ അഗ്നിപതങ്ങള് തികച്ചും മറവിയിലല്ല — അവ പാഠങ്ങളായി ഈ ഭൂമിയില് നിലകൊള്ളുന്നു.