08/02/2023
Ορισμένες πληροφορίες για το Φράγμα του Γαδουρά που θα επισκεφτούμε την Κυριακή 12-02-23 με την ομάδα μας.
Το Φράγμα του Γαδουρά ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 2002 και ολοκληρώθηκε το 2014 με κόστος 160,000,000 ευρώ και αποτελεί το μεγαλύτερο τεχνικό έργο της νησιωτικής Ελλάδας δίνοντας λύση στο χρόνιο πρόβλημα της υδροδότησης της Ρόδου και των ακριτικών νησιών των Δωδεκανήσων. Τέθηκε σε αρχική λειτουργία τον Ιούνιο του 2017 ενώ τα επίσημα εγκαίνια έγιναν την 1η Μαρτίου του 2019. Βρίσκεται στο κέντρο του νησιού , λίγα χιλιόμετρα βορειοανατολικά από το χωριό Λάερμα, σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από χαμηλούς λόφους, αραιά δάση και καλλιέργειες. Η λίμνη σχηματίστηκε μετά από την κατασκευή του φράγματος στην κοίτη του μεγαλύτερου ποταμού-χειμάρρου της Ρόδου του Γαδουρά, οι πηγές του οποίου βρίσκονται στους πρόποδες του όρους Ατταβύρου και του Προφήτη Ηλία. Πρόκειται για μία μεγάλη λίμνη με μέγιστη επιφάνια που φτάνει τα 5,2 τ. χλμ και μέση επιφάνεια τα 4,4 τ. χλμ, ενώ το μεγαλύτερο βάθος της είναι τα 43 μέτρα. Η ειδυλλιακή λίμνη του Γαδουρά αποτελεί ένα στοίχημα της αειφόρου ανάπτυξης.
Στους λόφους της περιοχής αναπτύσσονται αραιά δάση τραχείας πεύκης που στα βόρεια της λίμνης φτάνουν μέχρι τις όχθες της. Στα μικρά ρέματα που καταλήγουν στη λίμνη απαντώνται πλατάνια και η περίφημη ζητιά (Liquidambar orientalis), ένα ασιατικό δέντρου που στην Ευρώπη συναντάται μόνο στη Ρόδο. Άλλα είδη της περιοχής είναι τα πουρνάρια, οι αριές, τα φυλίκια, οι αγριελιές, οι κουτσουπιές και οι αγριοκουμαριές. Στην περιοχή γύρω από τη λίμνη αλλά και κοντά στα Λάερμα φυτρώνουν μερικά από τα σπανιότερα και πιο ευαίσθητα είδη χλωρίδας της Ελλάδας, όπως η φριτιλάρια Fritillaria rhodia, η σιληνή Silene salamandra, η μαργαρίτα Anthemis rhodensis, η Arenaria rhodia subsp rhodia, το Aethionema arabicum, το Cerastium dominici και η Gypsophila confertifolia. Άλλα σημαντικά είδη της περιοχής είναι ο Astragalus austroaegaeus, η Lithodora hispidula, η Anthemis macrotis, η Bellevalia trifoliata, o Geropogon hybridus, το Lythrum junceum, το Muscari weissii, το Alyssum simplex, ο Astragalus spruneri, η Gagea fibrosa, ο Rumex bucephalophorus, η Securigera parviflora, το Teucrium brevifolium, το Bypleurum gracile, η Cleome iberica και το Phleum exaratum subsp aegaeum. Στην περιοχή βγαίνουν και πολλά είδη ορχιδεών, όπως η Ophrys lucis, η Ophrys dodekanensis, η Ophrys labiosa, η Ophrys omegaifera, η Ophrys regis-ferdinandii και η Ophrys reinholdii.
Πόλος έλξης των μεταναστευτικών πουλιών αλλά διευκολύνει και τον πολλαπλασιασμό των ενδημικών πουλιών και ζώων. Ο αριθμός των αποδημητικών πουλιών που περνάνε πια από την Ρόδο είναι πραγματικά πολύ μεγάλος. Είδη πουλιών που ποτέ άλλοτε δεν είχαν θεαθεί στο νησί, τώρα τείνουν να δίνουν σχεδόν καθημερινή παρουσία. Η θετική εξέλιξη ξεκίνησε από την στιγμή που το Φράγμα του Γαδουρά σταθεροποιήθηκε σε όγκο νερού και η βλάστηση κοντά του έγινε ακόμα πιο πλούσια. Μάλιστα το ίδιο Φράγμα συμβάλει καθοριστικά στην αναγέννηση και του κατεστραμμένου δάσους μεταξύ Προφύλια, Αγίου Ισιδώρου και Απολλώνων, καθώς έχει μεταβάλει προς το θετικότερο το μικρόκλιμα που επικρατεί στην περιοχή.
Η δημιουργία της λίμνης μόνο ευεργετική μπορεί να είναι για την ορνιθοπανίδα του νησιού, αλλά πολύ περισσσότερο για τα μεταναστευτικά είδη που με τα χρόνια θα αρχίσουν να την επισκέπτονται. Από τα αρπακτικά στην περιοχή απαντώνται φιδαετοί, σφηκιάρηδες, γερακίνες, αετογερακίνες, πετρίτες, μαυροπετρίτες, βραχοκιρκίνεζα, τυτούδες, κουκουβάγιες και γκιώνηδες. Στις εκβολές και στα ρηχά σημεία εμφανίζονται εποχικά σταχτοτσικνιάδες, λευκοτσικνιάδες, κορμοράνοι, ποταμοσφυριχτές, ακτίτες, αλκυόνες και λασπότρυγγες. Άλλα είδη είναι τα τρυγόνια, οι φάσσες, οι σταχτάρες, οι βουνοσταχτάρες, οι συκοφάγοι, οι μελισσοφάγοι, οι τσαλαπετεινοί, τα βραχοχελίδονα, οι χαλκοκουρούνες, οι νεροκελάδες, οι κορυδαλλοί, οι ασπροκωλίνες, οι σταχτοπετρόκληδες, οι αμμοπετρόκληδες, οι βουνοτσιροβάκοι, οι μελωδοτσιροβάκοι, οι κοκκινοτσιροβάκοι, οι μαυροτσιροβάκοι, τα φρυγανοτσίχλονα, οι κίσσες και τα κοράκια.
