04/08/2026
Τα παράσημα του Μπαρμπα-Δήμου!
Δωρεά στο Μουσείο τοπικής ιστορικής μνήμης του Πνευματικού Κέντρου του Ιερού Ναού μας της οικογένειας του κ.Χρήστου Ν. Μαμάλια, ανηψιού από αδερφή του Μπάρμπα-Δήμου.
Μια "σταγόνα" από την "θάλασσα" της τοπικής μας ιστορίας:
Ο Δημοσθένης Ζαφειρίου γεννήθηκε στη Νιγρίτα το 1899 και νεαρός κατατάχθηκε στον Ελληνικό στρατό για να εκτίσει την στρατιωτική του θητεία ως πρώτακτος εθελοντής στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι και την Μικρασιατική Εκστρατεία(1917-1922).
Τον Αύγουστο του 1921, τέτοιες μέρες ήταν σαν σήμερα, το Σύνταγμα στο οποίο υπηρετούσε βρέθηκε στην Μικρά Ασία, εκεί κοντά στην Αλμυρά Έρημο, με στόχο την κατάκτηση της Άγκυρας.
Απέναντι από το στρατοπεδευμένο Σύνταγμα του, πάνω σ’ ένα βουνό, κυμάτιζε η Τουρκική σημαία σε ένα τουρκικό φυλάκιο. Η Ελληνοχριστιανική καρδιά του Δήμου, μόλις είδε την τουρκική σημαία να κυματίζει, ταράχτηκε και είπε στους συμπολεμιστές του, «εγώ θα κατεβάσω το μισοφέγγαρο και θα υψώσω την Γαλανόλευκη με τον Σταυρό, την Ελληνική σημαία την δοξασμένη!»
Μια νύχτα, σέρνοντας, ανέβηκε το βουνό, κατέβασε την Τουρκική σημαία και ύψωσε την Ελληνική!
«Οι Έλληνες είναι τρελοί, αλλά έχουν Θεόν φρόνιμον» όπως είπε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Την στιγμή εκείνη έγινε αντιληπτός από τους Τούρκους, που άρχισαν να τον καταδιώκουν και να τον πυροβολούν. Ο Δήμος με μεγάλο αγώνα κατάφερε και έφτασε στο στρατόπεδό του αλώβητος. Οι συνάδελφοί του τον αποθέωσαν! Όλοι ήθελαν να τον αγκαλιάσουν, να τον συγχαρούν, τον πήραν στα χέρια τους και τον πετούσαν στον αέρα και ζητωκραύγαζαν! Από την μια οι πυροβολισμοί, απ’ την άλλη τα χειροκροτήματα, οι αγκαλιές τα φιλιά… Θες από την πολύ χαρά, θες από τον κίνδυνο, κάτι έγινε μέσα στην ευαίσθητη ψυχή του. Του έμεινε μια μελαγχολία, την οποία μέχρι να φύγει από τη ζωή μπορούσε να την δει κανείς στα καθαρά μάτια του! Οι Τούρκοι θεώρησαν μεγάλη προσβολή αυτό που έγινε και κατέστρεψαν το φυλάκιό τους για να μην τους θυμίζει την βαριά και ντροπιαστική ήττα τους, ενώ ο Δήμος παρασημοφορήθηκε από το Ελληνικό κράτος για αυτήν του την πράξη με αρκετά προβλεπόμενα παράσημα.
Ο Δήμος ήταν ένας απλός πολίτης, δεν επεδίωκε την προβολή, αλλά ο ίδιος δεν ξέχασε ποτέ την ηρωική του πράξη. Διατηρούσε την στολή του, με τα ανώτατα παράσημα, που τα φορούσε πάντα
στις Εθνικές εορτές και όχι μόνο!
Αρκετά χρόνια αργότερα, όταν ο Βασιλιάς Παύλος επισκέφτηκε τη Νιγρίτα, οι επίσημοι, πλήθος κόσμου και πολλά παιδιά μαζεύτηκαν στην είσοδο της πόλης, στην
Καλλιθέα, για να υποδεχθούν τον Βασιλιά. Μαζί τους και ο Δήμος. Στάθηκε εκεί με τους επισήμους, στολισμένος με τα παράσημά του και περίμενε, καμαρώνοντας! Όταν ο Βασιλιάς Παύλος αντίκρισε τα παράσημα του Δήμου κατέβηκε από το αυτοκίνητό του χαιρέτησε τον Δήμο στρατιωτικά και κάλεσε τον Δήμαρχο να φροντίσει για την υγεία του στέλνοντάς τον στην Αθήνα καθώς και για μια στρατιωτική σύνταξη. Τελικά, ο στρατιωτικός χαιρετισμός του Βασιλιά ήταν η μόνη τιμή και αναγνώριση που του έγινε, καθώς τίποτα απ΄ τ΄ άλλα υποσχόμενα δεν πραγματοποιήθηκε!
Έτσι, αυτός ο γνήσιος λεβέντης και ατρόμητος Νιγριτινός ξεχάστηκε….
Ο Δήμος ήταν ένας άκακος, απλός, ευχάριστος, γελαστός και γεμάτος καλοσύνη άνθρωπος. Αγαπούσε πολύ τα παιδιά και την μουσική. Δεν έχανε ποτέ κάποιο μουσικό συγκρότημα που ερχόταν στην Νιγρίτα
και φρόντιζε να εξασφαλίσει την καλύτερη θέση. Πάντα είχε καραμέλες στην τσέπη του και μοίραζε στα παιδιά.
Το ονοματεπώνυμό του ήταν Ζαφειρίου Δημοσθένης του Αθανασίου και της Ελένης, αλλά επειδή η μητέρα του έτρεχε σαν «αλογάς» (αλογά έλεγαν το «άτι», το γρήγορο άλογο) οι συνομήλικοι της, της κόλλησαν το προσωνύμιο Αλογάς και κατ’ επέκτασιν ο Δήμος ήταν γνωστός σαν παιδί της Αλογά. Δήμος τ’Αλογά έλεγαν!
Ο Δήμος, έκανε το χρέος του προς την πατρίδα· δεν ήθελε δόξες και τιμές, ούτε ζητιάνεψε τη στρατιωτική σύνταξη, που του άξιζε για το κατόρθωμά του! Δεν εισέπραξε τίποτε, γιατί «Άνθρωπον ουκ είχε…» Αλλά γιατί; Τι ήταν ο Δήμος;
Ο Δημοσθένης Ζαφειρίου όπως έγραφε το φύλλο πορείας του, ο Δήμος τ΄ Αλογά, όπως τον γνωρίσαμε όλοι εμείς μέσα από τις διηγήσεις των μεγαλύτερων, πέθανε στις 2/10/1971 ξεχασμένος από το κράτος, αλλά έχοντας εξασφαλίσει μια σπουδαία θέση στο Πάνθεο των Ελλήνων Ηρώων!
Σε μια πλευρά της προθήκης για την μικρασιατική εκστρατεία στο Μουσείου μας έχουμε βάλει τα παράσημά του για να μείνει η μνήμη του αιώνια μέσα από την συνείδηση των επισκεπτών και των φιλιστόρων!
