21/02/2026
15 lutego 1943 roku pod „ścianą śmierci” w bloku 11 został rozstrzelany przez Niemców Józef Noji polski lekkoatleta, olimpijczyk, 10-krotny mistrz Polski w biegach długodystansowych.
Zawodnik Sokoła Poznań oraz dwóch warszawskich klubów Legii i Syreny Warszawa. W czasie II wojny światowej w okresie niemieckiej okupacji Polski działacz niepodległościowy.
Ze względu na swoje osiągnięcia sportowe zwrócił uwagę Niemców. Dwukrotnie zaproponowali mu podpisanie niemieckiej listy narodowościowej (tzw. volkslisty), oferując dobrze płatne stanowisko i związane z tym przywileje. Józef Noji dwukrotnie odmówił. Aresztowany przez Gestapo i więziony na Pawiaku, gdzie był bestialsko torturowany, nikogo nie wydał. Po blisko rocznym pobycie na Pawiaku 23 lipca 1941 roku został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. 15 lutego 1943 roku zastrzelony za próbę przemycenia grypsu do żony.
Obok Janusza Kusocińskiego Józef Noji był najbardziej znanym polskim długodystansowcem lat 30. XX. w. Brał udział w Igrzyskach Olimpijskich w 1936 w Berlinie, gdzie zajął 5. miejsce w biegu na 5000 metrów i 14. miejsce w biegu na 10 000 metrów.
W 1936 roku w Warszawie na zawodach lekkoatletycznych jakie odbyły się 10 i 11 października na stadionie Wojska Polskiego wygrał bieg na 5000 m z czasem 14:58,0 wyprzedzając fińskiego dwukrotnego złotego mistrza olimpijskiego w biegach długodystansowych Volmara Iso-Hollo, który osiągnął czas 15:00,2.
Startował także w mistrzostwach Europy w 1938 w Paryżu, gdzie był piąty w biegu na 5000 metrów.
Dziesięciokrotnie zdobywał tytuły mistrza Polski:
bieg na 5000 m: 1935, 1936, 1937, 1938 i 1939
bieg na 10 000 m: 1936
bieg przełajowy: 1936, 1937, 1938 i 1939
Był też wicemistrzem Polski na 10 000 m w 1934 i brązowym medalistą w biegu na 1500 metrów w 1939.
Zdobył tytuł międzynarodowego mistrza Anglii na 6 mil w 1936. Był rekordzistą Polski na 5000 metrów (14:33,4 s. – 7 sierpnia 1936 w Berlinie) i w sztafecie 4 × 1500 metrów (16:02,6 s. – 28 czerwca 1939 w Warszawie).
Dwukrotnie został wybrany do dziesiątki najlepszych sportowców Polski. W Plebiscycie „PS” 1936 zajął 2. miejsce, a w 1937 był dziewiąty.
Józef Noji pośmiertnie został odznaczony przez komendę główną Armii Krajowej dnia 16 czerwca 1944 Krzyżem Walecznych oraz 20 listopada 1944 roku przez Prezydenta RP na uchodźstwie Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami.
📸: Portal do historii
