15/08/2025
SAI LẦM MÀ CÁC FOUNDER/CEO HAY MẮC PHẢI DẪN ĐẾN CỨ XÂY LẠI VỠ
Những kinh nghiệm mình đã vỡ ra trong những năm qua khi xây doanh nghiệp từ vốn 0đ, thì những thứ chị viết không phải không đúng, nhưng chưa đủ, cần phải có góc nhìn trực diện hơn nữa. Mình xin phép chia sẻ quan điểm của mình cho những ai cần (đặc biệt là ít vốn và vốn 0đ) nhé ạ:
I. TRƯỚC KHI KHỞI NGHIỆP - HÃY XÂY DỰNG (VÀ HIỂU ĐÚNG) VỀ THƯƠNG HIỆU CÁ NHÂN TRƯỚC - SAU ĐÓ XÁC ĐỊNH NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MÌNH
- Thương hiệu cá nhân rất quan trọng. Nhiều người lầm tưởng xây dựng thương hiệu cá nhân là mình phải nổi tiếng nhưng không. Bạn cần hiểu đúng về thương hiệu cá nhân trước.
- Thương hiệu cá nhân không đo đếm ở việc bạn có bao nhiêu like, share hay người biết đến. Mà thương hiệu cá nhân đo đếm bằng tỉ lệ chuyển đổi với các câu hỏi sau:
+ Danh tiếng trong ngành bạn có là bao nhiêu?
+ Bạn có bao nhiêu mối quan hệ mà HỌ TIN TƯỞNG BẠN?
+ Bạn đã giúp bao nhiêu người/công ty thành công?
+ Bạn có di sản gì đáng tự hào để show ra cho mọi người không?
+ Khi nhắc đến bạn thì đối tác niềm nở - hào hứng hay lắc đầu?
+ Khi nhắc đến bạn, nhân sự của bạn tiêu cực hay tích cực?
+ Bạn bè/Người quen/khách hàng/đối tác của bạn có giới thiệu bạn với người khác bằng sự tự tin và chắc chắn tin tưởng tuyệt đối hay không?
+ Đặc biệt, người ta sẵn sàng chi trả cho bạn BAO NHIÊU TIỀN/GIÁ TRỊ/TÀI SẢN mà họ có để bạn triển khai ý tưởng CỦA BẠN? .. và vân vân câu hỏi xoay quanh GIÁ TRỊ của bạn...
=>> ĐÓ MỚI CHÍNH LÀ THƯƠNG HIỆU CÁ NHÂN.
Khi bạn đã ở trong giai đoạn thương hiệu cá nhân của mình uy tín, tỉ lệ chốt 80-90%. Bạn sẽ tìm ra NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MÌNH. Tức là điểm mình KHÁC BIỆT HOÀN TOÀN so với các đối thủ, lúc đó hẵng nghĩ đến việc xây dựng doanh nghiệp.
Tầm nhìn, sứ mệnh, văn hóa doanh nghiệp... sẽ là thứ vô nghĩa nhất trên đời nếu bạn không hiểu mình là ai, mình làm gì, mình đang ở đâu, và mình cần những gì để phát triển.
II. ĐỪNG THAM TUYỂN NHÂN SỰ - HÃY TÌM KEY PERSON TRƯỚC
- Nhiều người bước vào kinh doanh hay gấp rút tìm nhân sự ồ ạt. Mình thấy điều này cũng được nếu bạn may mắn tuyển được người vừa có tâm và có tầm (không quan tâm đến tiền càng tốt). Nhưng thường thì mình thấy giai đoạn này các chủ doanh nghiệp đau đầu nhất vì THƯỜNG LÀ KHÔNG tìm được người PHÙ HỢP.
- Khi làm doanh nghiệp, bạn hãy hiểu đúng về dự án của mình, mô hình doanh nghiệp phù hợp, kiếm ra nguồn tiền bằng cách nào, duy trì vốn hay tạo ra dòng tiền ra sao => SAU ĐÓ LÊN KẾ HOẠCH LỰA CHỌN NHÂN SỰ PHÙ HỢP. ĐỪNG NGẠI LÀM TẤT Ở BƯỚC KHỞI ĐẦU vì các cụ đã có câu: LÀM TẤT ĂN CẢ!
- Ngày xưa mình cũng hay kiểu tuyển người cho nó ... ĐÔNG. Nhưng xong vỡ trận vì đông người chả để làm gì. Giai đoạn mình xây dựng lại để tạo dòng tiền từ vốn 0đ, lúc đó chỉ có 1 mình mình, còn đâu mình thuê freelancer. Sau khi có dòng tiền ổn định hàng tháng mình mới tuyển thêm nhân sự. Nhưng khi tuyển phải chắc chắn rằng nhân sự đó cũng đang và sẽ góp phần tạo ra dòng tiền ổn định (thậm chí vượt mức ổn định). Thế nên mình tuyển dần từ 1 đến 2 nhân sự inhouse. Có giai đoạn cả năm công ty có 3 người mà doanh thu vẫn 10 con số.
Ít nhân sự chả sao đâu, bạn sống khỏe là oai cực kì. Sau đó, khi dòng tiền, khối lượng đầu ra ổn định với các nhân sự này thì mới bắt đầu tuyển thêm vì mình chắc chắn công ty đang ở giai đoạn ỔN ĐỊNH. (Giai đoạn ổn định và các giai đoạn khác trong vòng đời của thương hiệu là gì mình sẽ viết ở bài khác nha)
III. HÃY NHÌN VÀO TÚI TIỀN VÀ TIỀM LỰC CỦA MÌNH ĐỂ XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC, ĐỪNG CHỈ NHÌN VÀO NĂNG LỰC CỦA BẢN THÂN.
- Bạn đang có bao nhiêu tiền? Dòng tiền của bạn đang thế nào?
- Bạn đang có bao nhiêu người?
- Bạn đang có bao nhiêu mối quan hệ (bất kì) trong công việc?
- Đầu vào, đầu ra của bạn đang thế nào?
- Năng lực của bạn có thể hơn người, và điều đó thậm chí rất đúng nha. Nhưng nếu dòng tiền - con người - quan hệ không đủ thì ý tưởng hay đến mấy cũng vô nghĩa 😃
Thế nên kinh doanh hay làm chiến lược là phải dựa vào thiên thời - địa lợi - nhân hòa là vì thế đó ạ.
IV. ĐI NETWORKING: CHÂN THÀNH VÀ THẬT THÀ. ĐỪNG BÁNH VẼ HAY ĐỪNG ĐẾN VỚI MỘT BỘ ÓC "RỖNG" - BÀN TAY "TRỐNG" - BACKGROUND XU CÀ NA
- Trước khi quyết định kết nối với ai, hãy xem xét thật kĩ bạn có những gì, họ có những gì, 2 bên có thể kết hợp với nhau những gì và TẠO RA NHỮNG GÌ.
- Vạch ý tưởng, chiến lược, đường đi, và đừng quên đề phòng rủi ro. Hãy nhìn xa hơn.
- Đặc biệt, cần xem trong cuộc chơi với họ, bạn ở chiếu trên hay chiếu dưới, hay ngồi chung mâm - để có chiến lược phù hợp. Xét điểm mạnh và điểm yếu của cả 2 bên để bù trừ, hay có cần network thêm một bên thứ 3 hay không. Cộng sinh thì mới sống được, không thì cũng vô nghĩa.
- Lắng nghe, hãy nghe phản hồi của họ và trao đổi cùng góc nhìn của mình để tìm ra tiếng nói chung. Còn nếu nghe xong mà thấy bên nhìn hoa hồng bên nhìn hướng dương thì giữ mối quan hệ bạn bè thôi, không cố đấm ăn xôi cho mệt.
- Chúng ta cần phải ghi nhớ điều này: Có thể quý nhau, trân trọng nhau, và hết mình với nhau. Nhưng đã đụng đến lợi ích thì đừng nghĩ đến tình cảm. Bắt buộc phải tách bạch giữa tình cảm và công việc, nếu không cũng ... toi.
V. QUẢN TRỊ NHÂN SỰ LÀ NGHỆ THUẬT - KHÔNG PHẢI SÁCH VỞ
- Hãy trân trọng những nhân sự đồng cam cộng khổ với bạn. Nhưng hãy "để họ đi" khi bạn hay họ đều HẾT GIÁ TRỊ cho cả đôi bên.
- Đừng bao giờ cho họ thấy lợi ích xuất phát từ tình cảm. Mà phải cho họ thấy rằng lợi ích là do năng lực của họ và năng lực của mình tạo ra.
- Giữ chân người giỏi bằng cách tạo ra cơ hội phát triển, không phải kìm chân họ, cũng không phải để họ quá ảo tưởng.
- Đừng làm sếp, hãy là người làm gương. Nếu bạn không làm gương thì nhân sự sẽ KHÔNG LÀM. Một người sếp có tầm nhìn nhân sự cũng sẽ có tầm nhìn, sếp tốt bụng nhân sự cũng tốt bụng, sếp giỏi nhân sự cũng giỏi. Nếu nhân sự của bạn lẹt đẹt chứng tỏ bạn chưa phải là sếp giỏi, đừng đổ lỗi cho nhân sự vì chính bạn là người tuyển họ vào.
- Không có nhân sự yếu, chỉ có người sếp không biết KHAI THÁC điểm mạnh của nhân sự.
- Đừng chỉ quan tâm đến nhân sự, hãy quan tâm đến gia đình họ.
- Đừng bao giờ thuê nhân sự không biết giá trị đồng tiền, không biết giá trị của bản thân, và không biết giá trị của tập thể. Họ phải đánh giá được điểm mạnh yếu của họ, của lãnh đạo, và của cả tập thể.
- Đồng tiền = trách nhiệm. Cần phải rõ ràng.
- Đừng chỉ ràng buộc lương cứng, hãy ràng buộc bằng lương thưởng, bằng động lực và bằng những việc có thể giúp họ kiếm thêm nhiều tiền từ BẠN hoặc bộ máy của BẠN.
VI. QUAN TRỌNG NHẤT: TIỀN
- Không bao giờ được lẫn lộn giữa tiền công ty và tiền cá nhân. Một là dễ vỡ nợ, hai là dễ nhầm lẫn, ba là không biết quản lý tiền.
- Khi làm doanh nghiệp: 1000VND cũng là doanh thu, đừng coi thường hay bỏ qua tiền nhỏ. Vì khi gặp tiền lớn sẽ vỡ trận vì không biết quản lý.
- Phải tính được chi phí cố định, chi phí phát sinh, tiền dự trữ, tiền xoay vòng vốn, doanh thu...vv... và có chiến lược dùng tiền đúng lúc đúng chỗ; kiếm tiền bao nhiêu để đủ chi phí cố định đã, đừng nghĩ đến lợi nhuận khi không tính được chi phí cố định trong 1-3 năm. Hãy tính chi phí cố định 1 đến 3 năm nhé, bao gồm DỰ ĐOÁN NHỮNG KHOẢN PHÁT SINH, đừng chỉ tính vài tháng hay đừng ÁNG CHỪNG KHOẢNG KHOẢNG. Bạn chắc chắn sẽ vỡ hoặc mất tiền ngu nếu bạn không tính được CHÍNH XÁC.
- Tuyển dụng cũng cần xem xét kế hoạch: Tuyển người này chi phí cố định tăng bao nhiêu, tỉ suất lợi nhuận ra sao, cần phải có chiến lược dùng người như thế nào để ra được dòng tiền bù đắp vào chỗ đó. Sau đó mới nghĩ đến việc KHAI THÁC HỌ để nhân dòng tiền/doanh thu.
- Đừng bao giờ tính cắt lương nhân sự, hay tính ép lương nhân sự để tiết kiệm chi phí hoặc bù lỗ. Bạn sẽ lỗ cả cơ hội, lỗ cả tiềm lực, và không bao giờ tạo ra được doanh thu nếu nhân sự không có động lực.
VII. ĐỪNG LÀM VIỆC KHÔNG CÓ KẾ HOẠCH.
- Hãy xác định là DOANH NGHIỆP NÀO CŨNG THẾ - sẽ có khoảng thời gian bạn chạy không hết việc, nhưng cũng có khoảng thời gian ngồi chơi ngáp ruồi liên tục. Vì vậy, hãy có kế hoạch để bộ máy luôn hoạt động, đừng để họ ngừng trệ một ngày. Giống như cái đồng hồ, hết pin thì không xem được giờ, mất cảm giác về thời gian, và nó sẽ trôiii vèo vèo.
Nhân sự ngồi chơi dài thì ỳ, không phải relax đâu. Lúc bắt đầu có việc hay vào guồng họ sẽ làm một cách ỳ và uể oải. Cái đó không phải lỗi của họ, mà là lỗi của người đứng đầu.
- Hãy tính cả phương án nếu không kiếm tiền ở mảng này thì sẽ phát triển THÊM ở mảng nào. Đừng dồn hết tiềm lực vào một chỗ, khi thị trường thay đổi thì... c.h.ế.t trùm.
VIII. ĐỪNG CHỈ QUAN TÂM ĐẾN MÌNH - HÃY NHÌN RA BÊN NGOÀI
Các CEO không nghiên cứu thị trường, không lắng nghe khách hàng. Cứ chỉ tập trung việc mình làm mà không biết được xã hội đang thay đổi ra sao sẽ không bao giờ thích nghi được. Đặc biệt bạn sẽ chỉ có một tệp khách hàng quen thuộc. Hãy linh hoạt để khi tệp khách hàng quen không còn dùng được thì vẫn khai thác được các tệp khách hàng mới LIÊN TỤC.
Mọi người cần nhớ là doanh nghiệp (theo sách vở) có 4 giai đoạn, khách hàng của bạn cũng vậy: XÂY DỰNG - ỔN ĐỊNH - BÙNG NỔ - THOÁI TRÀO. Để phát triển bền vững thì khi qua giai đoạn bùng nổ cần có chiến lược để nó quay về giai đoạn ổn định (Chứ không phải xây dựng nhé, xây dựng là bể xong làm lại thì bạn coi như khởi nghiệp lại đó). Đó là thay đổi và thích nghi với thị trường và KHÁCH HÀNG CỦA MÌNH, cần phải hiểu rất rõ thị trường - đối thủ - cạnh tranh - tài chính - dòng tiền - biến động - cung cầu...vv.. để có chiến lược phù hợp chuyển mình thì mới phát triển bền vững được nhe.
Đó là một vài kinh nghiệm mình tạm nhớ ra, tại mặc dù mình đang ổn nhưng mình vẫn cần phải học theo các kì lân để phát triển hơn ạ. À, còn một kinh nghiệm tối quan trọng đối với không chỉ riêng người đứng đầu mà còn cả nhân sự ở dưới, đó là KHÔNG NGỪNG HỌC - HỌC NỮA - HỌC MÃI: học ngôn ngữ mới, học quản trị, học kĩ năng, học luật, học mô hình kinh doanh - công nghệ cả trong và ngoài nước... học mọi thứ mà bạn cho là cần thiết. Khi thấy mình rảnh hoặc có thời gian hãy NGHĨ RA CÁI GÌ ĐÓ ĐỂ HỌC. Tin mình nhe, bạn sẽ bất ngờ vì "MAY MÀ MÌNH HỌC CÁI NÀY RỒI" đó ạ. 😃
