15/06/2026
ධර්මයට අනුව ගස්වැල් වලට පණ තියෙනවාද?
නූතන විද්යාවට අනුව ජීවියෙක් ලෙස හැඳින්වීමට අවශ්ය මූලික ලක්ෂණ හැම එකක්ම ගස්වැල් වලටත් තියෙනවා.
🌳 ශ්වසනය: ගස්වැල් ඔක්සිජන් සහ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් හුවමාරු කරගනිමින් හුස්ම ගන්නවා.
🌳 පෝෂණය හා වර්ධනය: පසෙන් සහ හිරු එළියෙන් ආහාර හදාගෙන කුඩා පැළයක සිට මහා ගසක් දක්වා වර්ධනය වෙනවා.
🌳 තම වර්ගයා බෝ කිරීම: බීජ ආදී ලිංගික ප්රචාරණ ක්රම මගිනුත්, ශාක කොටස් ආදී අලිංගික ප්රචාරණ මගිනුත් තම වර්ගයාගේ පරම්පරාව ඉදිරියට රැගෙන යනවා.
🌳 ප්රතිචාර දැක්වීම: හිරු එළිය තියෙන පැත්තට නැමීම, නිදිකුම්බා වැනි ශාක ඇල්ලූ සැනින් පරවීම වැනි බාහිර උත්තේජනවලට ප්රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාව තියෙනවා.
🌳 වඳ වී යාම/මියයෑම: ජලය සහ පෝෂණය නැති වූ විට ගස් වියළී මියයනවා.
මෙහෙම බලද්දි ජෛව විද්යාත්මකව ගස්වැල් වලට පණ තියෙනවා කියන මතයේ ලෝකයා ඉන්නවා.
හැබැයි ධර්මයට අනුව "පණ" හෝ "ජීවය" කියන්නේ හුදෙක් වැවෙන එකට හෝ මියයන එකට විතරක් නෙවෙයි. ධර්මයේ දී සලකන්නේ ප්රාණයක් ඇත්තෙක් වීමට නම් "සිතක්" සහ "කර්ම ශක්තියක්" ඇති බවයි. ඒ නිසා ගස්වැල් වලට පණ නැහැ. හේතුව?
🌿 අවිඤ්ඤානයි, සිතක් නැහැ: ගස්වැල්වලට වේදනාවක්, සතුටක්, දුකක්, බියක් හෝ ආශාවක් දැනෙන්නේ නැහැ. ඒවාට මනසක් නැහැ.
🌿 කර්මයෙන් හටගන්නේ නැහැ: සත්වයන් උපදින්නේ පෙර කරන ලද කර්ම නිසා (කර්මජයි).
නමුත් ගස්වැල් හටගන්නේ කර්මයෙන් නෙවෙයි, බීජ සහ දේශගුණික සාධක (උතුජයි) නිසයි.
🌿 ජීවිතින්ද්රිය නැහැ:
ධර්මයට අනුව ජීවිතින්ද්රිය යනු යම් පදාර්ථයක් හෝ චෛතසිකයක් ජීවත් කරවන, නැතහොත් පවත්වාගෙන යන ශක්තියයි. මෙය ප්රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා,
01 - නාම ජීවිතින්ද්රිය - සිත සහ චෛතසික පවත්වාගෙන යන ශක්තිය
02 - රූප ජීවිතින්ද්රිය - කර්මය නිසා හටගන්නා රූප පවත්වාගෙන යන ශක්තිය
සත්වයන් සහ ගස්වැල් වලට මේ ජීවිතින්ද්රිය දෙක ඇති-නැති බව සරලව මෙහෙම තේරුම් ගන්න.
1. සත්වයන් (මනුෂ්ය, තිරිසන්, දේව, බ්රහ්ම ආදී සප්රාණික ජීවීන්)
සත්වයන්ට නාම ජීවිතින්ද්රිය සහ රූප ජීවිතින්ද්රිය යන දෙකම පිහිටලා තියෙනවා. (අසඤ්ඤසත්ත බ්රහ්මයන් සහ අරූපී බ්රහ්මයන් මෙයට සුවිශේෂී ව්යතිරේකයි).
• නාම ජීවිතින්ද්රිය: සත්වයන්ට සිතක් සහ චෛතසික (වේදනා, සංඥා ආදී) පවතින බැවින්, එම නාම ධර්මයන් ක්ෂණයක් පාසා පවත්වාගෙන යාමට නාම ජීවිතින්ද්රිය (ජීවිතින්ද්රිය චෛතසිකය) අනිවාර්යයෙන්ම පවතිනවා.
• රූප ජීවිතින්ද්රිය: සත්වයන්ගේ ශරීර හැදෙන්නේ කර්මය මුල් කරගෙනයි (කර්මජ රූප). මෙලෙස කර්මයෙන් හටගත් රූප කොටස් (උදාහරණ: ඇස, කන, ශරීරයේ සෛල) ජීවී මට්ටමින් පවත්වාගෙන යන්නේ රූප ජීවිතින්ද්රිය මගිනුයි.
2. ගස්වැල්
ධර්මයට අනුව ගස්වැල් කියන්නේ, "අජීවී" හෝ "බාහිර" (අනින්ද්රියබද්ධ) රූප වලටයි. ඒ නිසා ගස්වැල් වලට නාම ජීවිතින්ද්රිය සහ රූප ජීවිතින්ද්රිය කියන දෙකම නැහැ.
• නාම ජීවිතින්ද්රිය නැහැ: ගස්වැල් වලට සිතක්, හැඟීමක්, වේදනාවක් හෝ විඤ්ඤාණයක් නෑ. ඒ නිසා නාම ජීවිතින්ද්රියක් නැහැ.
• රූප ජීවිතින්ද්රිය නැහැ: #මෙය_බොහෝ_දෙනෙක්_පටලවා_ගන්නා_තැනක්. විද්යාවට අනුව ගස්වැල් වලට "පණ" තියෙනවා කිව්වට, ධර්මයට අනුව ගස්වැල් හටගන්නේ කර්මයෙන් නොවේ. ඒවා හටගන්නේ "උතු" (දේශගුණය, උෂ්ණත්වය, ජලය, පෝෂණය) නිසා. ඒ කියන්නේ උතුජ රූප නිසා. අභිධර්ම නියමයට අනුව "රූප ජීවිතින්ද්රිය" පිහිටන්නේ කර්මයෙන් හටගන්නා රූප වලට විතරයි. ඒ කියන්නේ කර්මජ රූප වලට විතරයි. ගස්වැල් උතුජ රූප නිසා ඒවායේ රූප ජීවිතින්ද්රියකුත් නැහැ.
ඒ නිසා ධර්මයට අනුව පණ ඇති කියන වචනය පවා කියන්න පුලුවන් වෙන්නේ නාම සහ රූප යන ජීවිතින්ද්රිය ඇති නම් විතරයි. එතකොට ගස්වැල් වලට මේ දෙකම නැති නිසා පණ නෑ කියලා තමයි කියන්න වෙන්නේ.
මේ ලිපිය ඔබේ අවබෝධය උදෙසා මම සටහන් කලාට ගස්වැල් විනාශ කරන්න එහෙම හිතක් ඇති කර ගන්න එපා. බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළේ ගස්වැල් වලින් හැදුන වනය කපන්න එපා, කෙළෙස් වනය ම කරන්න කියලයි.
ඔබට තෙරුවන් සරණයි..!
පූජ්ය වල්පොල ගෝතම හිමි
Walpola Gothama Thero
Copied….
